Yerel Kalkınma Hamlesi Nedir?

Yerel Kalkınma Hamlesi Teşvik Programı, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Kalkınma Ajansları Genel Müdürlüğü koordinasyonunda yürütülen ve iller arası gelişmişlik farklarını azaltmayı, her ilin kendi üretim potansiyelini ortaya çıkarmayı hedefleyen özel bir teşvik programı olarak öne çıkıyor. Destek 9 Mayıs 2025 tarihli ve 9903 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe girerek 32915 sayılı Resmi Gazete'de yayımlandı. 2026 yılı duyurusu ile birlikte uygulamanın ilk dönemi hayata geçirilmiş oldu. Temel hedef, düşük teknolojili üretim yapısından orta ve yüksek teknolojiye geçiş sağlamak, bölgesel uzmanlaşmayı derinleştirmek ve her ilin katma değerli üretime erişimini güçlendirmek olarak tanımlandı.

Yerel Kalkınma Hamlesi hakkında tüm detaylar bir sitede toplandı.

Başvurular Ne Zaman Sona Eriyor?

2026 yılı çağrı dönemi başvuruları, 15 Mayıs 2026 Cuma günü saat 23.59'a kadar devam edecek. 20 Nisan 2026 itibarıyla yatırımcıların önünde yaklaşık 25 gün kaldı. Başvurular yerelkalkinmahamlesi.sanayi.gov.tr adresi üzerinden tamamen elektronik ortamda alınıyor. Yatırımcıların öncelikle E-TUYS (Elektronik Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Bilgi Sistemi) üzerinden yetkilendirilmiş olması zorunlu. Başvurusu kabul edilen yatırımcılara 49 takvim günü içinde belge yükleme süresi tanınıyor. Eksik evrak bulunması durumunda 10 günlük ek revizyon hakkı veriliyor. Bir yatırımcı aynı dönemde en fazla 5 farklı başvuru yapabiliyor.

Destekler Kaç İli Kapsıyor?

Çağrı duyurusu Yatırım Konuları Listesi incelendiğinde, programın Türkiye'nin 81 ilinin tamamını kapsadığı görülüyor. Her il için Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından dört farklı öncelikli yatırım konusu belirlendi ve yatırımcılar yalnızca bulundukları ildeki bu dört konudan birine başvurabiliyor. Toplamda 324 farklı yatırım konusu, illerin bulunduğu yer, tarımsal kapasitesi, sanayi altyapısı ve insan kaynağı potansiyeline göre belirlendi.

Hangi Destekler Sağlanıyor?

Program kapsamında sunulan destek paketi, Türkiye'nin uyguladığı en geniş kapsamlı teşviklerinden birini oluşturuyor. Destek kalemleri şu şekilde sıralandı:

Destek Kalemi
Kapsam ve Oran
Nakit Destek
Proje başına 301 milyon TL'ye kadar hibe niteliğinde ödeme
Vergi İndirimi
Kurumlar vergisi veya gelir vergisinde yüzde 50'ye varan indirim
KDV İstisnası
Yatırım kapsamında alınan makine ve teçhizatta tam istisna
Gümrük Vergisi Muafiyeti
İthal edilen yatırım malları için sıfır gümrük vergisi
Sigorta Primi İşveren Hissesi Desteği
Yatırım dönemi ve sonrasında ilgili SGK priminin devletçe karşılanması
Sigorta Primi Desteği
İşçi hissesine yönelik ek katkı
Yatırım Yeri Tahsisi
Hazine arazilerinin yatırımcıya ücretsiz veya düşük bedelle tahsisi
Gelir Vergisi Muafiyeti
İstihdam edilen personelin gelir vergisinde stopaj muafiyeti
Faiz ve Kâr Payı Katkısı
Ticari bankalardan kullanılan kredilere faiz desteği
YTAK Kredisi
1 milyar TL ve üzeri projelerde Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi

Yatırım Konuları Bölgelere Göre Nasıl Dağıldı?

324 farklı yatırım konusu, Türkiye'nin yedi coğrafi bölgesinde farklı sektörel ağırlıklarla şekillendi. Marmara Bölgesi'nde ileri teknoloji, havacılık, teknik tekstil ve elektrikli ev aletleri gibi sanayi odaklı başlıklar öne çıkarken Güneydoğu Anadolu'da tarım, gıda, pamuk katma değerli ürünler ve tekstil ağırlık kazandı. Doğu Anadolu'da tıbbi ve aromatik bitkiler, arıcılık, hayvancılık, su ürünleri ve işlenmiş et ürünleri listenin belirleyici unsurları oldu. Ege Bölgesi'nde jeotermal, zeytin, mermer ve turizm; Akdeniz Bölgesi'nde seracılık, deniz ürünleri, savunma ve denizcilik; İç Anadolu'da makine, savunma, raylı sistem ve tarım teknolojileri; Karadeniz'de ise çay, fındık işleme, orman ürünleri ve balıkçılık konuları öncelikli başlıklar arasında yer aldı.

Büyükşehirlerde Hangi Yatırım Konuları Öncelikli Sayıldı?

5 Büyükşehir'de yatırımcılara verilecek destek konuları şöyle:

İl
Yatırım Konuları
İstanbul
Girişimcilik, dikey tarım, kültür ve yaratıcı endüstriler, tasarım odaklı üretim atölyeleri
Ankara
Tiftik keçisi ve katma değerli ürünleri, kırsal turizm altyapısı, tıbbi cihaz üretimi, toz metalurjisi
İzmir
Yüksek teknolojili yenilenebilir enerji bileşenleri, deniz teknolojileri, enzim ve biyokimyasal ürünler, endüstriyel otomasyon
Bursa
Havacılık ve savunma alt sistemleri, kauçuk ürünleri, soğutma sistemleri, teknik tekstil
Eskişehir
Havacılıkta jet motor parçaları, raylı taşımacılık bileşenleri, tarım makineleri, elektrikli ev aletleri metal şekillendirme

Listede dikkat çeken bir başka detay ise Kocaeli, Sakarya, Gaziantep, Konya ve Kayseri gibi sanayi ağırlıklı illerde otomotiv yan sanayi, ileri kompozit malzemeler, yenilikçi gıda işleme ve medikal üretim gibi başlıkların yoğunlaşması oldu.

Güneydoğu ve Doğu Anadolu İllerinde Hangi Konular Öne Çıktı?

Programın dengeleyici işlevi, az gelişmiş bölgelere sağlanan sektörel çeşitlilik üzerinden kendini gösteriyor. Şanlıurfa'da pamuk katma değerli ürünler, tarım makineleri, hazır yemek ve vegan ürünler, taş yünü üretimi; Diyarbakır'da bakır işleme, tıbbi aromatik bitkiler, soğuk hava zinciri ve tekstil ürünleri listelendi. Van'da su ürünleri işleme, organik hayvancılık, turizm ve tekstil başlıkları bulunuyor. Hakkâri ve Şırnak'ta sınır ticareti odaklı lojistik altyapı, mermer işleme ve hayvansal üretim zincirleri öncelikli konular arasında yer aldı. Mardin'de taş işleme, üzüm ve bağcılık ürünleri, gastronomi turizmi; Batman'da petrokimya yan sanayi, Siirt'te bıttım ve fıstık işleme, Ağrı'da ise mera hayvancılığı ve süt ürünleri katma değer zinciri öne çıktı.

Karadeniz ve Akdeniz Kıyı İllerinde Hangi Yatırımlar Teşvik Ediliyor?

Karadeniz illerinde özellikle tarım bazlı sanayi ve su ürünleri yatırımları ağırlık kazandı. Trabzon'da fındık katma değerli ürünleri, balık yağı ve omega-3 üretimi, orman ürünleri; Rize'de çayın işlenmesinden kozmetik üretime uzanan zincir; Giresun'da fındık ve deniz ürünleri, Ordu'da arıcılık ve laboratuvar analiz hizmetleri listelendi. Sinop, Samsun ve Zonguldak'ta deniz taşımacılığı yan sanayi ile balıkçılık filo yenileme başlıkları yer aldı. Akdeniz kıyısındaki Antalya, Mersin, Adana ve Hatay'da ise turizm ekosistemi, seracılık teknolojileri, kimya yan sanayi, gıda işleme ve denizcilik lojistiği öncelikli konular arasında belirlendi.

YTAK Programı ile Entegrasyon Nasıl İşleyecek?

1 milyar TL ve üzeri büyük ölçekli yatırımlar için Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi (YTAK) Programı devreye giriyor. YTAK, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası iş birliğinde uygulanan ve yatırımcıya düşük maliyetli finansman sağlayan bir mekanizma olarak tanımlandı. Bu büyüklükteki yatırımlar için yatırımcının ek taahhütlerde bulunması, yerli katkı oranlarını belirli eşiklerin üzerinde tutması ve istihdam hedeflerini karşılaması bekleniyor. YTAK'tan yararlanan projelere ek olarak ihracat bağlantılı satış taahhütleri de talep ediliyor.

Kaynak: Haber Merkezi