Gıda Etiketleme Kılavuzunda Neler Değişti?
Tarım ve Orman Bakanlığı, gıda işletmecilerine rehber olması ve resmi kontrollerde uygulama birliği sağlanması amacıyla Türk Gıda Kodeksi (TGK) Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği Kılavuzu'nu güncelledi. Güncelleme kapsamında çocuklara yönelik ambalaj düzenlemeleri, krema ifadesinin kullanım kuralları, bitki çayı etiketleme zorunlulukları ve toplu tüketim yerlerine getirilen bilgilendirme yükümlülükleri yer alıyor.
Hangi Gıda Ambalajları Yasaklandı?
Kılavuza eklenen 2.28 inci maddeye göre gıdalar, çocukların fiziksel, zihinsel, ahlaki, psikolojik ve toplumsal gelişim özelliklerini olumsuz yönde etkileyebilecek ve şiddeti özendirecek şekil, görünüş veya ambalaj ile piyasaya arz edilemeyecek. Yasaklanan ambalaj şekilleri şunlar:
Klozet, silah, beyin, dudak, kafatası, ayak ve göz şekli veya ambalajının gıdalarda kullanılması uygun bulunmadı. Ürün şekli, reklam içeriği ve hedef kitle dikkate alınarak bütüncül değerlendirme yapılacak.
Nazar boncuğu ve gülümseyen emoji gibi görseller ise bu yasak kapsamında değerlendirilmeyecek.
Etiketlerde "Krema" İfadesi Nasıl Kullanılacak?
Kılavuzda krema ifadesinin etiketlerde kullanımına ilişkin detaylı kurallar belirlendi. Buna göre fındık kreması, yer fıstığı kreması, kremalı bisküvi gibi ürünlerde krema ifadesi alışılagelmiş ad olarak kullanılmaya devam edebilecek.
Ancak krema alternatifi olarak üretilen toz veya krem formdaki ürünlerde yeni adlandırma kuralları getirildi. İçeriğinde süt yağı bulunan ürünlerde "pasta kreması" ifadesi kullanılabilecekken, sadece bitkisel yağ içeren ürünlerde "kremsos" ifadesi zorunlu hale geldi. Bitkisel yağlı ürünlerin bileşen olarak kullanıldığı gıdalarda da bu ayrım geçerli olacak; örneğin süt yağlı ürün kullanılıyorsa "kremalı mantar çorbası," bitkisel yağlı ürün kullanılıyorsa "kremsoslu mantar çorbası" ifadesi kullanılacak.
Restoran ve Kafelere Kalori ve Alerjen Bildirimi Zorunluluğu Geldi
Kılavuzun en dikkat çekici yeniliklerinden biri toplu tüketim yerlerine getirilen zorunlu bilgilendirme yükümlülüğü. Buna göre restoran, kafe ve toplu tüketim yerlerinde tüketiciye sunulan gıdaların bileşen ve enerji değeri bilgilerinin menüler, yazı tahtaları, broşürler, karekod veya dijital ekranlar aracılığıyla sunulması zorunlu hale geldi.
Alerjen, alkol ve domuz kaynaklı bileşenlere ilişkin bilgilerin punto, stil veya arka plan rengi aracılığıyla vurgulanarak sunulması da zorunlu tutuldu. Karekod ile bilgi sunulması durumunda, karekod okutacak cihazı olmayan tüketiciler için talep halinde bilgi sunulacağına dair yazılı bilgilendirme yapılması gerekecek.
Toplu Tüketim Yerlerinin Uyum Süreleri Ne Zaman Bitiyor?
Kılavuz, toplu tüketim yerlerine büyüklüklerine göre kademeli uyum süreleri tanıdı:
- Ulusal çapta zincir restoranlar: 1 Temmuz 2026'ya kadar uyum sağlayacak.
- Aynı ilde 3 ve üzeri şubesi olan işletmeler: 31 Aralık 2026'ya kadar uyum sağlayacak.
- Diğer tüm toplu tüketim yerleri: Bileşen bildirimi için 31 Aralık 2026, enerji bildirimi için 31 Aralık 2027'ye kadar uyum sağlayacak.
Bitki Çaylarında Etiketleme Nasıl Değişti?
Güncellenen kılavuzla birlikte infüzyon, dekoksiyon ve maserasyon gibi yöntemlerle hazırlanarak tüketilmesi gereken bitki çaylarında, hazırlama yönteminin tüketicinin kolayca anlayacağı şekilde etiket üzerinde açıkça yazılması zorunlu hale getirildi.
