Öncelikle kardeş şehirin ne demek olduğunun bilinmesinin faydası bulunuyor. Kardeş şehir, birbirine coğrafi olarak uzak iki yerleşimin kültürel, sosyal ve ticari alışveriş amacıyla kurduğu resmi dostluk bağıdır. Uluslararası literatürde "sister city" ya da Avrupa'daki adıyla "twinning" olarak geçen bu uygulama, iki belediyenin ortak proje ve programlarla iş birliği yapmasını öngörür. Kavramın kökeni İkinci Dünya Savaşı sonrasına dayanıyor. 1950'li yıllarda, özellikle ABD ile dünyanın farklı ülkelerindeki şehirler arasında barışı ve karşılıklı anlayışı geliştirmek amacıyla ilk örnekler ortaya çıktı. Aynı yıllarda Avrupa'da Fransız ve İngiliz kentleri arasında benzer dostluk ilişkileri kuruldu. Hareketin kurumsal merkezi, 1956'da kurulan ve ABD merkezli çalışan Sister Cities International oldu. Bugün dünya genelinde binlerce şehir, bu yöntemle kalıcı bağlar kuruyor.
ESKİŞEHİR'İN KARDEŞ ŞEHİRLERİ KİMLER?
Eskişehir Büyükşehir Belediyesi'nin resmi kayıtlarına göre kentin 11 kardeş şehri bulunuyor. Söz konusu kentler ve protokol tarihleri şöyle:
- Lansing, ABD (Michigan): 21 Kasım 2024
- Cluj Napoca, Romanya: 29 Ocak 2020
- Lefkoşa, KKTC: 5 Ekim 2016
- Girne, KKTC: 20 Mayıs 2016
- Saint-Josse-ten-Noode, Belçika: 16 Ekim 2014
- Frankfurt, Almanya: 23 Nisan 2013
- Linz, Avusturya: 3 Mayıs 2012
- Bodrum, Türkiye: 12 Ocak 2010
- Changzhou, Çin (Jiangsu Eyaleti): 22 Eylül 2009
- Paju, Güney Kore: 18 Mayıs 2007
- Kazan, Rusya (Tataristan): 13 Kasım 1995
Liste, Eskişehir'in dostluk ağının yalnızca bir bölgeyle sınırlı kalmadığını, Avrupa, Asya ve Kuzey Amerika'ya uzandığını ortaya koyuyor.
EN YENİ KARDEŞ ŞEHİR: LANSING
Eskişehir'in kardeş şehir ailesine katılan son kent, ABD'den geldi. Michigan eyaletinin başkenti olan Lansing ile kardeş şehir protokolü, 21 Kasım 2024'te kentte düzenlenen törenle imzalandı. Belge, Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanı Ayşe Ünlüce ile Lansing Belediye Başkanı Andy Schor ve kentin kardeş şehir komisyonu yetkilileri arasında karşılıklı olarak imzalandı. Başkan Ünlüce, ziyaret kapsamında Michigan State Üniversitesi'ndeki Türk öğrenci topluluğuyla da bir araya geldi. İki kentin eğitim, ticaret, sanayi, sağlık ve sanat alanlarında ortak çalışmalar yürütmesi hedefleniyor. Lansing'le kurulan bağ, Eskişehir'in ABD'deki ilk kardeş şehri olması bakımından da öne çıkıyor.
İLK BAĞ KAZAN İLE KURULDU
Eskişehir'in en köklü kardeş şehir ilişkisi, Rusya Federasyonu'na bağlı Tataristan Cumhuriyeti'nin başkenti Kazan ile bulunuyor. İki kent arasındaki protokol, 13 Kasım 1995'te imzalandı ve bu tarih, Eskişehir'in kardeş şehir geçmişinin başlangıcı oldu. Tataristan, Türk dünyasının kültürel açıdan önemli merkezlerinden biri olarak biliniyor. Kazan ile kurulan bu ilk bağ, Eskişehir'in dostluk ağını sonraki yıllarda Avrupa ve Asya'ya doğru genişletmesinin de zeminini oluşturdu. Aradan geçen otuz yılı aşkın sürede liste, birbirinden farklı 11 kente ulaştı.
DOSTLUKLAR ÜÇ KITAYA YAYILIYOR
Eskişehir'in kardeş şehirleri, geniş bir kültürel yelpazeyi temsil ediyor. Avrupa kanadında Almanya'dan Frankfurt, Avusturya'dan Linz, Romanya'dan Cluj Napoca ve Belçika'dan Saint-Josse-ten-Noode yer alıyor. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ise Lefkoşa ve Girne olmak üzere listede iki kentle temsil ediliyor. Asya tarafında Çin'in Jiangsu Eyaleti'ndeki Changzhou ile Güney Kore'nin Paju kenti bulunuyor. Yurt içinde ise Muğla'nın turizm merkezi Bodrum, Eskişehir'in kardeş şehirleri arasında. Söz konusu çeşitlilik, Eskişehir'in farklı kültürlerle köprü kurma yönündeki uzun soluklu çabasını gösteriyor. Eskişehir'in kardeş şehir ilişkilerine dair güncel bilgilere Eskişehir Büyükşehir Belediyesi'nin resmi sayfasından ulaşabilirsiniz.
KARDEŞ ŞEHİRLER NE İŞE YARAR?
Kardeş şehir ilişkileri, yalnızca sembolik bir dostluk anlaşmasından ibaret değildir. Söz konusu protokoller öğrenci ve sanatçı değişimleri, ortak kültür ve sanat etkinlikleri, ticari heyet ziyaretleri ve belediyeler arası bilgi paylaşımı gibi somut iş birliklerine kapı aralar. Turizm tanıtımı, yerel yönetim deneyimlerinin aktarılması ve karşılıklı festival katılımları da bu ilişkilerin sık görülen sonuçları arasında yer alıyor. Örneğin bir kentte düzenlenen kültür günlerine kardeş şehrin sanatçıları davet edilebiliyor, ortak iş forumlarında firmalar bir araya gelebiliyor. Eskişehir gibi üniversiteleriyle, kültür ve sanat yaşamıyla öne çıkan bir kent için bu bağlar, uluslararası görünürlük açısından önem taşıyor. Dünya Kardeş Şehirler Birliği'nin genel prensiplerine göre bir şehir, kural olarak her ülkeden tek bir kentle kardeş şehir ilişkisi kurabiliyor. Söz konusu kural, seçilen kentlerin de belirli bir öncelik ve anlam taşıdığını gösteriyor. Kardeş şehir ağının zamanla genişlemesi, Eskişehir'in hem ekonomik hem de kültürel anlamda dünyayla teması bakımından değerlendiriliyor.
