Tarım ve Orman Bakanlığı, Avrupa Birliği gıda mevzuatıyla uyum sürecinin bir parçası olarak hazırladığı yeni tebliği Resmi Gazete'de yayımladı. Düzenlemeyle birlikte Türkiye'deki tüm gıda ürünlerinde izlenebilirlik zorunlu hale geldi.
Gıdada Yeni Dönem Başlıyor
Yeni sistemin temel amacı bir gıda zehirlenmesi ya da kalite sorunu yaşandığında ilgili üretim serisinin anında tespit edilerek gerekirse hızla toplatılabilmesini sağlamak.
"P" ve "L" Harfi Neden Zorunlu Oldu?
Yeni kurallara göre her gıda ürününün üretim serisini tanımlayan özel bir işaret taşıması gerekiyor. Bu işaret harf, rakam veya bunların birleşiminden oluşabiliyor. Parti numarasının önünde ise iki seçenekten biri yer alacak:
- "P" harfi (Parti anlamında)
- "L" harfi (Lot anlamında)
Bu ibarelerin ambalaj üzerinde açıkça görünür, okunabilir ve kalıcı biçimde yer alması zorunlu. Silinebilir mürekkep ya da kolayca kapanan etiketler kabul edilmeyecek.
Ayrıca üretim veya son tüketim tarihi gün ve ay bilgisini açık biçimde içeriyorsa bu tarih parti numarası yerine kullanılabiliyor. Böylece tüketiciler hem tarihi hem de seri bilgisini tek noktadan görebilecek.
Hangi Ürünler Muaf Tutuluyor?
Düzenleme bazı ürün ve durumları kapsam dışında bıraktı. Zorunluluktan muaf olan ürünler şunlar:
- Hazırlama tesislerine sevk edilen işlenmemiş tarımsal ürünler
- Satış noktasında müşterinin talebi üzerine anlık olarak paketlenen gıdalar
- En geniş yüzeyi 10 santimekareden küçük olan küçük ambalajlı ürünler
- Tek porsiyonluk dondurma ve buzlar (ana ambalajda parti numarası olması koşuluyla)
İşletmelere Ne Gibi Yükümlülükler Geliyor?
Gıda üreticileri ve işletmecileri için yeni düzenleme beraberinde kayıt tutma zorunluluğu da getiriyor. Kullanılan tüm parti numaralarının kayıt altına alınması ve yetkililerin talep etmesi halinde bu bilgilerin Bakanlığa sunulması gerekiyor.
Yeni yükümlülükleri yerine getirmeyen işletmeler Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu kapsamında ağır idari yaptırımlarla karşılaşabilecek.
Son Tarih 31 Aralık 2026
Tebliğin uygulanmasında işletmelere geçiş süreci tanındı. Hem mevcut stoklardaki hem de yeni üretilecek ürünlerdeki etiketlerin düzenlemeye uygun hale getirilmesi için belirlenen son tarih 31 Aralık 2026.
Bu tarihe kadar uyum sağlamayan işletmeler ürünlerini piyasaya suramayacak. Üreticilerin etiket baskı süreçlerini ve ambalaj tasarımlarını bu tarihe yetişecek şekilde revize etmesi büyük önem taşıyor.
Tüketici Açısından Ne Değişiyor?
Yeni uygulama doğrudan tüketicileri de ilgilendiriyor. Bir ürünle ilgili şikâyet ya da gıda güvenliği sorunu yaşandığında hangi üretim serisinden kaynaklandığı çok daha hızlı belirlenebilecek. Toplatma işlemleri sorunlu seriyle sınırlı tutulabildiğinden hem kayıplar azalıyor hem de diğer partilerdeki sağlıklı ürünler raflarda kalmaya devam edebiliyor.
