Anadolu Üniversitesi Turizm Fakültesi ev sahipliğinde düzenlenen 10. Uluslararası Gastronomi Turizmi Araştırmaları Kongresi (UGTAK26), Ramada Plaza by Wyndham Eskişehir’de başladı.
Kongre başkanlığını Anadolu Üniversitesi Turizm Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Hakan Yılmaz, dönem başkanlığını ise Prof. Dr. Emrah Özkul yürüttü. Açılışa Anadolu Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Yusuf Adıgüzel, Eskişehir Vali Yardımcıları Akın Ağca ve Oğuz Şenlik, Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Erkan Erdemir, Genel Sekreter Ecevit Öksüz, İl Kültür ve Turizm Müdürü Bülent Avnamak ile firmaların temsilcileri, akademisyenler ve öğrenciler katıldı.
“İyi bir mutfağa sahip olabilirsiniz ancak onu iyi tanıtmak gerekir”
Açılış konuşmasında mutfak kültürünün bir toplumu anlamadaki önemine değinen Anadolu Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Yusuf Adıgüzel, tanıtım ve hikâyeleştirmenin önemini vurguladı.
Adıgüzel, “Çok iyi bir mutfağa sahip olabilirsiniz ancak bunu çok iyi tanıtmazsanız, çok iyi anlatmazsanız ve hikâyeleştirmezseniz sahip olduğunuz değerler yerel sınırlar içinde kalır. Eskişehir, çibörek ve balaban köftenin çok ötesinde zengin bir göçmen mutfağı birikimine sahip. Bu gastronomik değerlerin görünür kılınması ve yerel lezzetlerin bir arada sunulabileceği alanların oluşturulması turizm açısından büyük önem taşıyor.” dedi.
Adıgüzel ayrıca Anadolu Üniversitesi Yayınları arasından çıkacak “Eskişehir Göçmen Mutfağı” eserinin yeniden basımı için hazırlık yaptıklarını belirtti.
Kongrede 303 bildiri sunulacak
Turizm Fakültesi Dekanı ve Kongre Organizasyon Kurulu Başkanı Prof. Dr. Hakan Yılmaz, kongrenin 10’uncusunu Eskişehir’de gerçekleştirmekten duydukları memnuniyeti dile getirdi.
Yılmaz, “Bu yıl 303 bildiriyle bugüne kadarki en yüksek sayıya ulaştık. Kongremizin gerçekleştirilmesinde üniversite yönetimimizin, kurullarımızın ve destek veren paydaşlarımızın katkıları büyük. Özellikle lisansüstü öğrencilerimizin bu tür akademik etkinliklerde daha fazla yer almasını önemsiyoruz. Kongreler, öğrencilerimizin akademik çevrelere kendini tanıtması ve yeni bağlantılar kurması adına önemli bir fırsat sunuyor.” ifadelerini kullandı.
Yılmaz ayrıca gastronomi çalışmalarının gastrofizik gibi yeni disiplinlerle etkileşimine dikkat çekti.
Gastronominin kültürel yönü ele alındı
UGTAK Dönem Başkanı Prof. Dr. Emrah Özkul ise gastronominin yalnızca yemek tariflerinden ibaret olmadığını belirtti.
Özkul, “Bir tarif, toplumların tarihine, kültürel mirasına ve değişim süreçlerine dair önemli izler taşır. Yerel kültürün turizmle dönüşümü, üreticilerin ekonomik kazanımları ve geleneksel bilginin korunması temel tartışma konularımız arasında yer alıyor. Eskişehir’in göçlerle zenginleşen mutfak mirası, kongrenin bu kentte yapılmasını çok daha anlamlı kılıyor.” dedi.
“Masadaki lezzet ağızda değil beyinde başlıyor”
Kongrenin ilk oturumunda gastronomi ve nörobilim arasındaki ilişki, duyuların yeme-içme deneyimindeki rolü ve nörogastronomi alanındaki güncel yaklaşımlar ele alındı.
Oxford Üniversitesinden Prof. Dr. Charles Spence, “Gastronomi ve nörobilimin kesişiminde yer alan gastrofizik disiplini, yeme-içme deneyimini yalnızca tat alma duyusuyla sınırlamayıp multisensöriyel (çok duyulu) bir yolculuğa dönüştürüyor. Yerel mutfak kültürü; ses, ışık, hikâye anlatımı ve görsel sunumlarla birleştirilerek küresel ölçekte gastrodiplomasi aracına dönüştürülebiliyor. Tabağın renginden yiyeceğin ismine kadar her unsur, tüketicinin satın alma ve lezzet algısını doğrudan etkiliyor. Yapay zekâ tarafından üretilen yemek görsellerinin insan zihninde gerçek yemeklerden daha iştah açıcı algılanabildiği ortaya konuyor.” dedi.
Spence ayrıca geleneksel tatların nörogastronomik yaklaşımlarla modern sunumlara entegre edilebileceğini belirtti. Osmanlı saray mutfağındaki gül suyu, şerbet ve yenilebilir çiçek kullanımı ile Ege mutfağındaki kabak çiçeği dolması gibi geleneksel unsurların yeniden yorumlanabileceğini ifade eden Spence, müzik ve ses frekanslarının tat algısı üzerindeki etkilerine de değindi.
Kongrenin ilk günü tamamlandı
İlk panelin ardından Anadolu Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Yusuf Adıgüzel tarafından Prof. Dr. Charles Spence’e plaket ve çiçek takdim edildi. Programda ayrıca Kongre Dönem Başkanı Prof. Dr. Emrah Özkul tarafından Rektör Adıgüzel’e teşekkür edilerek plaket verildi.
Kongrenin devamında ürün geliştirme ve duyusal araştırmalar, gastronomik miras, destinasyon markalaşması, sürdürülebilir turizm, yapay zekâ ve akıllı mutfak uygulamaları gibi başlıklar ele alınacak.
Bilimsel oturumlarda ise tabak tasarımı, menü dili, restoran ve otel deneyimi, gastrodiplomasi, coğrafi işaretler, gıda atığı ve dijital marka kimliği gibi konular işlenecek. Kongrenin üçüncü günü çevrim içi sunumlarla devam ederken, son gün kuram ve araştırma yöntemleri, gastronomik yaratıcılık, kültürel kimlik ve bellek, yer ve ülke markalama, sürdürülebilir gıda sistemleri, iklim, eğitim, istihdam, hukuk ve sağlık konularındaki çalışmalar katılımcılarla buluşacak.
