Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın belediyeler için “Yeni bir sistem planlamalı ve hayata geçirmeliyiz” açıklaması, 2026 yılı Şubat ayı başında Ankara’da yaptığı değerlendirmeler sonrası gündeme geldi. Açıklama, nüfusun büyük bölümünün muhalefet belediyeleri tarafından yönetildiği bir dönemde yapılırken, yerel yönetimlerin yetkilerinin merkezi hükümet tarafından yeniden düzenleneceği tartışmalarını başlattı.
Erdoğan’ın sözleri, belediyelerin bütçe yönetimi, imar planları ve sosyal projeleri dahil olmak üzere birçok alanda merkeziyetçi bir denetim modeline geçileceği şeklinde yorumlandı. Muhalefet ise düzenlemenin seçimle kazanılamayan belediyelerin yetkilerinin atanmış kurullara devredilmesi anlamına geldiğini savundu.
Belediye harcamalarına valilik onayı geliyor
DW Türkçe’nin aktardığı kulis bilgilerine göre, hazırlanan taslakta belediye bütçelerinin valilikler tarafından denetlenmesi öne çıkıyor. Özellikle konser gibi yüksek maliyetli harcamalar için valiliklerden ön onay alınması şartının getirilmesi planlanıyor.
Hükümet kaynakları bu adımı “kamu kaynaklarının verimli kullanılması ve fahiş harcamaların önlenmesi” olarak savunurken, muhalefet belediyelerin mali özerkliğine doğrudan müdahale edildiğini ifade ediyor.
Sosyal yardımlar ve kreşlere bakanlık şartı
Yeni sistem kapsamında belediyelerin sosyal yardım projeleri ve kreş açma yetkileri de sınırlanabilir. Taslağa göre bu tür faaliyetler için ilgili bakanlıklardan onay alınması zorunlu hale getirilecek. Bu düzenleme hayata geçerse, yerel yönetimlerin sosyal politika üretme kapasitesi merkezi idarenin iznine bağlanmış olacak.
İmar yetkilerinde kurul modeli
En dikkat çeken başlıklardan biri ise imar yetkileri. Taslakta; kaymakam, vali ve bakanlık temsilcilerinden oluşacak özel bir kurul kurulması öngörülüyor. Bu modelle birlikte belediyelerin en küçük imar değişikliği için bile söz konusu kuruldan onay alması gerekecek. Düzenlemenin, belediyelerin gelir kaynaklarını ve şehir planlamasını doğrudan etkileyeceği belirtiliyor.
Muhalefetten “yeni kayyum” tepkisi
AK Parti yetkilileri, belediyelerin altyapı, ulaşım, su ve çöp gibi temel hizmetlere odaklanması gerektiğini savunuyor. Muhalefet ise seçilmiş belediye başkanlarının yetkilerinin atanmış kurullara devredilmesini “yeni kayyum modeli” olarak nitelendiriyor.
Muhalefet temsilcileri, düzenlemenin halk iradesine müdahale anlamına geldiğini belirterek tepki gösteriyor.
