Ticaret Bakanlığı’nın 30 Ocak’ta yayımladığı yönetmelikle restoran, kafe ve pastanelerde servis ve kuver ücretleri yasaklandı. Kararın ardından işletmeler bu kez POS cihazları üzerinden “gönüllü bahşiş” uygulamasını hayata geçirdi. Türkiye genelinde yaygınlaşmaya başlayan sistem, müşterilere yüzde 8, 10 ve 15 oranlarında bahşiş seçeneği sunuyor.
Yeni uygulamada hesap fişlerinde “No service fee” (Zorunlu kuver ve servis bedeli yok) ifadesi yer alırken, faturanın alt kısmında bahşiş oranları gösteriliyor. Garsonlar, kuverin kaldırılması nedeniyle menü fiyatlarında indirime gidildiğini, isteyen müşterilerin POS üzerinden resmi bahşiş bırakabildiğini belirtiyor.
Bahşişlerin artık nakit yerine doğrudan POS cihazıyla tahsil edilmesi, kayıt dışı işlemlerin azalmasına ve gelirlerin vergilendirilmesine olanak sağlıyor. Sistem, işletmelere yasal güvence sunarken çalışanların da bahşişlerini resmi olarak almasına imkan tanıyor.
Ancak kısa sürede yaygınlaşan uygulama kamuoyunu ikiye böldü. Bazı müşteriler isteğe bağlı olması nedeniyle modeli olumlu karşılarken, bazıları kuverin yalnızca isim değiştirerek geri döndüğünü savunuyor. Genel değerlendirmelerde ise “gönüllü kuver” olarak da anılan sistemin, eski zorunlu uygulamaya kıyasla daha fazla kabul gördüğü ifade ediliyor.
Sektör temsilcileri, kuverin özellikle büyük şehirler ve turistik bölgelerde önemli bir ek gelir kaynağı olduğunu dile getiriyor. İstanbul, Bodrum ve Antalya gibi merkezlerde kişi başı 50 ila 250 TL arasında değişen kuver ücretlerinin yıllık bazda milyarlarca liralık hacim oluşturduğu belirtiliyor.
Öte yandan bu gelirin büyük bölümünün çalışanlara yansımadığı, işletme cirosu içinde kaldığı yönündeki eleştiriler uzun süredir gündemde. Kuverin artan maliyetler karşısında gizli bir dengeleme aracı olarak kullanıldığı, menü fiyatlarına yansıtılamayan zamların bu yolla telafi edildiği değerlendiriliyor.
EK ücret yasaklandı
Resmi Gazete’de yayımlanan düzenlemeye göre lokanta, kafe, restoran ve pastanelerde servis, kuver, masa ücreti veya benzeri adlarla ek ücret alınması yasaklandı. Hesaba keyfi şekilde servis bedeli ekleyen işletmelere 1 milyon 439 bin liraya kadar idari para cezası uygulanabilecek.
