81 ilde gıda sektörüne yönelik yeni bir mevzuat düzenlemesi yürürlüğe girdi. Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan "Türk Gıda Kodeksi Yeni Gıdalar Yönetmeliği" Resmi Gazete'de yayımlandı. Yönetmelik, yeni gıdaların piyasaya sunulması, başvuru süreci ve değerlendirme kriterlerini yeniden tanımladı. Domuz ve böcek kaynaklı yeni gıdaların başvuru kapsamı dışında tutulması, düzenlemenin öne çıkan hükümlerinden biri oldu.
YENİ GIDALAR YÖNETMELİĞİ NEYİ DEĞİŞTİRİYOR?
Tarım ve Orman Bakanlığı'nın yayımladığı yeni yönetmelik, yeni gıdaların piyasaya sunulmasındaki kuralları yeniden düzenledi. Eski uygulamada firmalar ürün etiketiyle başvuru yapabiliyordu. Yeni dönemde başvurular kapsamlı teknik dosyalarla yapılacak. Bakanlık, yeni gıdaların piyasaya sunulabilmesi için bilimsel güvenilirlik değerlendirmesi yapılmasını şart koştu.
Yönetmelikle hangi ürünlerin "yeni gıda" kategorisinde değerlendirileceği netleştirildi. Düzenleme; internet üzerinden satışa sunulan yeni nesil takviyeler ve ithal gıdalar açısından kilit hükümler içeriyor. Mucize ürün adı altında piyasaya sunulan kalemler de yönetmelik kapsamına alındı.
DOMUZ VE BÖCEK KAYNAKLI ÜRÜNLERE YASAK GELDİ
Yönetmeliğin en dikkat çeken hükmü, domuz ve böcek kaynaklı yeni gıdalara yönelik yasak oldu. Düzenlemede "Domuz ve böcek kaynaklı bir yeni gıda ile ilgili başvuru/bildirim kabul edilmez ve bu gıdalar yeni gıdalar listesinde yer almaz" ifadesi yer aldı.
FİRMALAR HANGİ BELGELERİ SUNMAK ZORUNDA?
Yeni gıda başvurusu yapacak firmalardan kapsamlı teknik dosya talep edilecek. Dosyada yer alması gereken başlıca belgeler şu şekilde sıralanıyor:
- Toksikolojik çalışma raporu
- Risk değerlendirme analizi
- Üretim sürecine ilişkin detaylar
- Güvenilirlik raporu
BİLİMSEL GÜVENİLİRLİK DEĞERLENDİRMESİ NEYİ KAPSIYOR?
Bakanlık, yeni gıdaların piyasaya sunulabilmesi için üç temel kriter belirledi. Ürünlerin değerlendirme aşamasında karşılaması gereken koşullar şunlar:
- İnsan sağlığı açısından risk taşımamak
- Tüketiciyi yanıltmamak
- Beslenme açısından dezavantaj oluşturmamak
Yeni gıda başvurularını Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü değerlendirecek. Müdürlük, ilgili komisyonla birlikte başvuruyu inceleyerek karar verecek. Yönetmeliğe göre kararın en geç 4 ay içinde resmi olarak açıklanması gerekiyor.
İNTERNETTEN SATILAN "MUCİZE ÜRÜNLER" ETKİLENECEK
Düzenleme, internet üzerinden "mucize ürün" adıyla satılan yeni nesil takviyeler açısından kilit önem taşıyor. Bu kategorideki ürünler, başvuru ve değerlendirme süreçleri kapsamında ele alınacak. Yönetmelik kapsamına giren tüm ürünler için bilimsel değerlendirme zorunluluğu uygulanacak.
Yönetmelik, ithal gıdalar açısından da belirleyici hükümler içeriyor. İthal kaynaklı yeni gıdalar da aynı başvuru ve değerlendirme sürecinden geçecek. Yurt dışından gelen ürünler için sunulması gereken belgeler iç piyasadakilerle aynı çerçevede tanımlandı.
FİRMALAR ÜRÜNÜN YENİ GIDA OLUP OLMADIĞINI NASIL SORACAK?
Yönetmelik, firmaların ürünlerinin yeni gıda kapsamında değerlendirilip değerlendirilmeyeceğini önceden öğrenebilmesine imkân tanıdı. Firmalar artık bir ürünün yeni gıda sayılıp sayılmadığını doğrudan Tarım ve Orman Bakanlığı'na sorabilecek. Bakanlık, başvuruyu Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü üzerinden inceleyecek. Yanıt süreci en geç 4 ay içinde tamamlanacak.
