Elektrik Mühendisleri Odası Eskişehir Şubesi Yönetim Kurulu Saymanı Salih Eğerci, Hatay’ın İskenderun ilçesinde staj yaptığı pastanede elektrik akımına kapılarak hayatını kaybeden 16 yaşındaki MESEM öğrencisi Mahir Buğra Karagön’ün ölümüne ilişkin açıklama yaptı. Eğerci, yaşanan olayın iş güvenliği ihmalleri, denetimsizlik ve çocuk emeği sorununu bir kez daha ortaya koyduğunu ifade etti.
“Düzenli teknik denetimlerin yapılması hayati önemdedir”
Elektrik tesisatlarının düzenli olarak denetlenmemesinin büyük risk oluşturduğunu vurgulayan Eğerci, özellikle pastane ve endüstriyel mutfak gibi su, nem ve yüksek güçlü elektrikli ekipmanların bulunduğu alanlarda elektriksel güvenliğin hayati önem taşıdığını ifade etti. Eğerci, “Bir lise öğrencisinin ‘stajyer’ adı altında ucuz iş gücü olarak görülmesi ve temel iş sağlığı ile güvenliği önlemlerinin alınmadığı bir işletmede çalıştırılması kabul edilemez. Özellikle pastaneler ve endüstriyel mutfaklar, yüksek güçlü elektrikli ekipmanların, metal yüzeylerin, suyun ve nemin bir arada bulunduğu, elektriksel risklerin son derece yüksek olduğu çalışma alanlarıdır. Bu nedenle bu tür işyerlerinde standartlara uygun elektrik tesisatı kurulması, koruma ekipmanlarının eksiksiz olması ve düzenli teknik denetimlerin yapılması hayati önemdedir” dedi.
“Elektriksel koruma önlemleri yalnızca kağıt üzerinde var olmamalı”
Kaçak akım koruma düzenekleri, topraklama sistemleri ve diğer güvenlik önlemlerinin yalnızca kağıt üzerinde kalmaması gerektiğini belirten Eğerci, bu sistemlerin düzenli olarak test edilmesi ve yetkili mühendislerce denetlenmesi gerektiğini kaydetti. Eğerci, “İnsan yaşamını korumak amacıyla kullanılan kaçak akım koruma düzenekleri, topraklama sistemleri ve diğer elektriksel koruma önlemleri yalnızca kağıt üzerinde var olmamalı, düzenli olarak test edilmeli ve yetkili mühendislerce denetlenmelidir. Mahir Buğra Karagön’ün yaşamını yitirdiği işyerinde ‘elektrik işlerini yaptığı’ belirtilen yetkisiz kişilerin tutuklandığı bilgisi kamuoyuna yansımıştır. Elektrik tesisat işleri, mühendislik bilgisi, teknik standartlar ve yasal yetki gerektiren uzmanlık alanlarıdır. Bu alanın ehliyetsiz kişilere bırakılması doğrudan can güvenliğini tehdit etmektedir” diye konuştu.
“İş cinayetlerinin temel nedenlerinden biri denetimsizliktir”
Denetimsizliğin iş cinayetlerinin temel nedenlerinden biri olduğunu vurgulayan Eğerci, standartlara uygun olmayan işletmelere ruhsat verilmemesi gerektiğini ve ruhsat süreçlerinin yalnızca belge düzenleme işlemi değil, kamusal can güvenliği sorumluluğu olduğunu ifade etti. Eğerci, “İş cinayetlerinin temel nedenlerinden biri denetimsizliktir. Belediyeler tarafından verilen İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı süreçlerinde elektrik tesisatlarının teknik uygunluğu etkin biçimde incelenmeli, standartlara uygun olmayan hiçbir işletmeye ruhsat verilmemelidir. Ruhsatlandırma yalnızca bir belge düzenleme işlemi değil, kamusal can güvenliği sorumluluğudur” ifadelerini kullandı.
“İşyeri Ruhsatlarında Tesisat Denetim İşbirliği Protokolü tüm yerel yönetimlere örnek olmalı”
EMO Eskişehir Şubesi ile Odunpazarı Belediyesi ve Tepebaşı Belediyesi arasında imzalanan “İşyeri Ruhsatlarında Tesisat Denetim İşbirliği Protokolü”ne de değinen Eğerci, uygulamanın yerel yönetimlere örnek olması gerektiğini ifade etti. Protokol kapsamında işyeri ruhsat süreçlerinde elektrik iç tesisatlarının uzman mühendisler tarafından denetlenmesinin hedeflendiğini söyledi. Eğerci, “Eskişehir’de önemli ve örnek bir uygulamanın hayata geçirildiğini özellikle vurgulamak isteriz. EMO Eskişehir Şubesi ile Odunpazarı Belediyesi ve Tepebaşı Belediyesi arasında imzalanan İşyeri Ruhsatlarında Tesisat Denetim İşbirliği Protokolü, kamusal denetimin güçlendirilmesi açısından son derece önemli bir adımdır. Söz konusu protokol ile işyeri ruhsat süreçlerinde elektrik iç tesisatlarının uzman mühendisler tarafından denetlenmesi ve teknik uygunluk raporlarının değerlendirilmesi hedeflenmektedir. Bu yaklaşım, olası faciaların önlenmesi açısından tüm yerel yönetimlere örnek olmalıdır” diye konuştu.
“MESEM sistemi de acilen yeniden değerlendirilmelidir”
MESEM sisteminin de yeniden değerlendirilmesi gerektiğini söyleyen Eğerci, öğrencilerin staj yaptığı işyerlerinin iş sağlığı ve güvenliği açısından bağımsız kriterlerle denetlenmesi gerektiğini vurguladı. Eğerci, konuşmasında şu ifadelere yer verdi: “Çocuk işçiliğini ‘mesleki eğitim’ adı altında meşrulaştıran MESEM sistemi de acilen yeniden değerlendirilmelidir. Öğrencilerin staj yaptığı işyerlerinin iş sağlığı ve güvenliği açısından uygunluğu bağımsız ve bilimsel kriterlerle denetlenmeden, elektrik tesisatı güvenlik raporları yetkili mühendislerce onaylanmadan öğrenciler bu alanlara gönderilmemelidir. Diğer yandan meslek liseleri, meslek yüksekokulları ve üniversitelerde öğrenciler yalnızca staj alanlarında değil, laboratuvarlarda, atölyelerde ve uygulama eğitimlerinde de ciddi risklerle karşı karşıyadır. Mevcut sistemde staj yapan öğrenciler sigorta kapsamında iken, okul içi uygulamalarda bulunan öğrenciler çoğu zaman kapsam dışında bırakılmaktadır. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu öğrenciler için doğrudan düzenleme içermemekte, 5510 sayılı yasa ise yalnızca stajyerleri kapsamaktadır. Bu hukuki boşluk nedeniyle öğrencileri kapsayan bütüncül bir güvence sistemi acilen oluşturulmalıdır.”
