Eskişehir'in coğrafi olarak yüksek rakımlı kuzey kesiminde yer alan Mihalıççık ilçesi, Türkiye'nin tarım haritasında özel bir konumda bulunuyor. Karasal iklimin sert hatlarına ve gece-gündüz arasındaki belirgin sıcaklık farkına bağlı olarak yetişen Mihalıççık kirazı, dünya pazarındaki en aranan çeşitler arasında yerini almış durumda. 1998'de başlayan üretim macerası, bugün 600 binin üzerinde ağaca ulaşan bahçeleriyle ilçenin temel geliri haline geldi. İngiltere Kraliyet Ailesi'nin sofrasından Çin'in pazarlarına uzanan bir ihracat ağı kurulurken, Mihalıççık'ın uluslararası prestiji her geçen yıl güçleniyor.
MİHALIÇÇIK KİRAZ DÜNYA MARKASI OLDU
İlçenin 1.325 metre rakımı, üretimin temel avantajını oluşturuyor. Yüksek rakım, meyvenin Türkiye'deki diğer kiraz bölgelerinden 3 ile 4 hafta sonra olgunlaşmasına olanak tanıyor. Gündüz 22-23 dereceye çıkan hava, akşam saatlerinde 12-13 dereceye kadar geriliyor. Bu belirgin sıcaklık farkı, meyvenin nişasta üretmesini ve kendine özgü aroma kazanmasını sağlıyor. Karasal iklimin sert kışları, çeşidin ihtiyaç duyduğu soğuklama süresini de karşılıyor.
ZİRAAT 0900 NAPOLYON ÇEŞİDİNİN ÖZELLİKLERİ NELER?
İlçede yetiştirilen başlıca çeşit Ziraat 0900 Napolyon olarak biliniyor. Çeşit Salihli, Akşehir Napolyonu, Uluborlu ve Dalbastı gibi farklı bölgesel isimlerle de anılıyor. Türkiye kiraz ihracatının yaklaşık yüzde 90'ı bu çeşitten oluşuyor. Mihalıççık kirazının teknik özellikleri şu şekilde sıralanıyor:
- Kalibre: 22-32 milimetre arası (en kaliteli ürün 26 milimetre ve üzeri)
- Tane ağırlığı: 9 ile 9,5 gram
- Renk: Kabuk kırmızı, tam olgunlukta bordo
- Yapı: İri, sert, gevrek, sulu ve uzun saplı
MİHALIÇÇIK'TA KAÇ AĞAÇ VAR, REKOLTE NE KADAR?
İlçede 1998'de başlayan üretim, kademeli bir büyüme süreciyle gelişti. 2012 yılında 80 bin civarında olan ağaç sayısı, 2020'de 400 bine ulaştı. Bugün toplam ağaç varlığı 600 bin civarında bulunuyor. Her yıl 20 ile 30 bin yeni fidan ekiliyor. Normal yıllarda alınan rekolte 5 ile 8 bin ton aralığında değişiyor. 8 ile 10 köyde 3 bin, 5 bin ve hatta 15 bin ağaca sahip büyük ölçekli üreticiler faaliyet sürdürüyor.
Hasat dönemi ilçenin en yoğun zaman dilimini oluşturuyor. Bahçelerde günde 2.000 ile 2.500 işçi çalışıyor. Toplama işlemi sabah ve öğleden sonra olmak üzere günde iki kez yapılıyor. Toplanan kirazlar Mihalıççık Kiraz Borsası'na götürülüyor. Buradan tırlarla ve uçaklarla dünyaya dağıtım gerçekleştiriliyor. Hasat dönemi haziran sonundan temmuz sonuna kadar devam ediyor.
MİHALIÇÇIK KİRAZI HANGİ 51 ÜLKEYE GİDİYOR?
Üretimin yüzde 90 ile 95'lik bölümü ihracata yönlendiriliyor. Mihalıççık kirazı, kıtalar arası bir pazar ağına sahip. İlçeden ihraç yapılan başlıca pazarlar şu şekilde dağılıyor:
- Avrupa: Almanya, İngiltere, Fransa, İtalya, Hollanda, Rusya, Norveç ve İsveç
- Asya: Çin, Japonya ve Hindistan
- Orta Doğu: Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan ve Katar
Her ülkenin tüketim profili farklılaşıyor. Çin pazarı tam olgunlaşmamış ürün talep ederken Avrupa pazarı bordo rengini tercih ediyor. Toplam ihracat yapılan ülke sayısı 51'i buluyor.
İNGİLTERE KRALİYET AİLESİ İLE BAĞLANTI NEDEN KURULDU?
Mihalıççık kirazının uluslararası prestijini taçlandıran müşterilerden biri İngiltere Kraliyet Ailesi olarak öne çıkıyor. Kraliyet sofrasına özel olarak gönderim 2012 yılında başladı. Bu süreçte ilçeden Londra'ya her sezon belirli miktarda kiraz ulaştırıldı. Mihalıççık kirazı, Avrupa'da prestijli alıcı portföyüne sahip nadir Türk ürünleri arasında yer alıyor.
İhracatta belirleyici aşamalardan biri 2021 yılında atıldı. Adana Biyolojik Mücadele Araştırma Enstitüsü koordinatörlüğünde 2019'da başlayan üç yıllık izleme çalışmasının ardından Mihalıççık, Akdeniz meyve sineğinden ari alan olarak tescillendi. Birçok ülke bu sertifikası olmayan ürünlerden kiraz alımı yapmıyor. Sertifika, Eskişehir'in küresel pazardaki konumunu güçlendiren temel adımlardan biri oldu.
2025'TE YAŞANAN DON NASIL ETKİLEDİ?
Nisan 2025'te bölgeyi etkisi altına alan zirai don, çiçek açmış kiraz ağaçlarına büyük zarar verdi. Normalde 5 ile 6 bin ton beklenen rekolte bu yıl 500 kilogram seviyesine indi. Mihalıççık Belediye Başkanı Haydar Çorum, ilçenin bu sezon ürünü olmadığını ifade etti. Tarım İl Müdürlüğü zararı 96 milyon lira olarak açıkladı.
GELENEKSEL MİHALIÇÇIKLILAR GÜNÜ VE KİRAZ FESTİVALİ NE ZAMAN DÜZENLENİYOR?
İlçenin 45 yıllık festival geleneği 1981 yılında başladı. Etkinlik her yıl temmuz ayında Kalburcu Orman Parkı mesire alanında düzenleniyor. Festivale yaklaşık 20 bin kişi katılıyor. 2025 yılındaki 45. festival, "Kiraz yok ama festival var" sloganıyla 20 Temmuz tarihinde gerçekleştirildi. Etkinlik, Mihalıççık Belediyesi'nin organizasyonuyla yürütülüyor.
