Amerikan Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi büyük bir araştırma yaptı ve dünyanın en sağlıklı sebzesi olarak bir sebzeyi seçti. Araştırmada 47 sebze ve meyvedeki vitamin ve mineral oranlarına bakıldı. Su Teresi 100 puan alıp listenin başında oldu. Nasturtium officinale adlı bitki, düşük kaloriyle en yüksek besin değerine sahip bitki seçildi.
CDC analizinde su teresi, 17 temel besin öğesinin tamamını kalori başına en yüksek oranlarda sağlayan tek sebze olarak öne çıktı. Araştırmada Ispanak, lahana ve marul gibi diğer yeşillikler daha düşük puanlar aldı. Bununla birlikte su teresi "süper gıda"lar arasında yerini aldı.
Su Teresi'nin faydaları neler?
Su teresinin sağlık üzerindeki etkileri, içerdiği zengin bileşik yapısından kaynaklanıyor. Bitki hücrelerini serbest radikallere karşı koruma altına alan güçlü antioksidan özelliklere sahip. Bağışıklık sistemini destekleyen yüksek C vitamini içeriği, özellikle mevsim geçişlerinde bitkinin değerini artırıyor.
Damar sağlığını koruma ve kalp hastalıkları riskini azaltma konusunda da su teresinin olumlu etkileri bilimsel literatürde yer alıyor. Kemik yoğunluğunun korunmasında kritik rol oynayan K vitamini açısından son derece zengin olan bitki, göz sağlığını destekleyen A vitamini ve lutein içeriğiyle de dikkat çekiyor.
Düşük kalorisi sayesinde diyet listelerine kolayca eklenebilen su teresi, az yiyerek çok besin almak isteyenler için ideal bir seçenek oluşturuyor.
Su teresi Eskişehir'in hangi bölgelerinde yetişiyor?
Eskişehir için en çarpıcı nokta, dünyanın en sağlıklı sebzesinin şehirde kendiliğinden yetişmesidir. Nasturtium officinale türü bölgenin florasında resmen belgelenmiştir.
Su Teresi'nin Eskişehir'de en yoğun görüldüğü bölgelerin başında Çifteler ilçesindeki Sakaryabaşı mevkii geliyor. Mihalıççık ilçesindeki dere yatakları ve su kenarları da bitkinin doğal koloniler oluşturduğu alanlar arasında yer alıyor. Porsuk Çayı kolları ile Sakarya Nehri'nin temiz ve sığ kıyı bölgelerinde de su teresi doğal olarak bulunuyor.
Su Teresi halk arasında "tuzik" ve "kuzmuz" isimleriyle biliniyor. Bu iki isim bitki suyun kenarında büyüdüğü ya da tadı nedeniyle koyulmuş. Çifteler ve Mihalıççık ilçelerinde bahar aylarında dere kenarlarından taze sürgünlerin toplanması nesilden nesile aktarılan bir gelenek olarak sürüyor.
Sakaryabaşı Neden Su Teresi İçin İdeal Bir Ortam?
Çifteler ilçesindeki Sakaryabaşı, Eskişehir'de su teresinin en yoğun görüldüğü alanlardan biri. Bunun sebebi, buradaki suyun başka olması. Sakaryabaşı'ndaki soğuk kaynak suları ve dere kenarı kuşakları bitki için ideal habitatı oluşturuyor.
Bu yerde suyun sıcaklığı yıl boyunca 8 ile 12 derece arasında kalır. Bu bitki kış aylarında da yeşil kalıyor ve ilkbaharda hızlı büyüyor. Suyun sıcaklığı değişmediği için, su teresi yıl boyunca çoğu zaman toplanıyor.
Sakaryabaşı'nın temiz kaynak suları bitkinin hijyenik koşullarda yetişmesini de sağlıyor. Bu durum, doğadan alınan su teresi için en çok endişe edilen su kalitesi sorununu büyük ölçüde yok ediyor.
Kilosu 1.199 TL'den satılıyor. Su teresi neden bu kadar pahalı?
Su teresi doğal alanlarda kendiliğinden büyür ama lüks market zincirlerinde fiyatı bayağı yüksek. Bitkinin bir kilo fiyatı bazı lüks marketlerde 1.199 TL'den satılıyor.
Yüksek fiyatın birden fazla nedeni var. Su teresi "süper gıda" kategorisindeki konumu nedeniyle vatandaşlar arasında artan bir talep görüyor. Üretim süreci dikkat istiyor ve hasat zamanı bazen kısa olabiliyor. Ayrıca bitkinin doğal yetişme alanlarının kısıtlı olması arzı sınırlı tutarak fiyatları yukarı çekiyor.
Eskişehir'de Su Teresi Nasıl Üretilir?
Eskişehir’de su teresi yetiştirmek isteyenler için iki ana yol var. Birincisi hendek yöntemi. Doğal akışlı suların yönlendirilmesiyle 8 ile 10 santimetre derinliğindeki hendeklerde üretim yapılıyor. Sakaryabaşı gibi suyun bol olduğu bölgelerde bu yöntem geleneksel balıkçılık tesisleriyle entegre edilebiliyor.
İkinci olarak, kontrollü ortam üretimi var. Saksılarda veya sığ su havuzlarında hidroponik sistemlere benzer şekilde su teresi yetiştiriliyor. Bu yöntem su kaynağı kısıtlı olan bölgelerde de üretimi mümkün kılıyor.
Su teresi tohumları çimlenmek için ışık istiyor. Eskişehir'in bahar güneşinde 7 ile 10 gün arasında çimlenen tohumlar kısa sürede hızlı büyüme gösteriyor. Hasat sırasında bitkinin üst kısımlarının kesilmesi yan sürgünlerin gelişmesini tetikleyerek verimi artırıyor.
