Eskişehir’in köklü tarihini modern kent kimliğiyle buluşturacak heyecan verici bir adım atılıyor. Cumhuriyet döneminin aydınlanma meşalelerinden biri olan ve şehrin hafızasında derin izler bırakan tarihi Halkevi binası, aslına uygun olarak yeniden hayat buluyor. Eskişehir Büyükşehir Belediyesi tarafından yürütülen Porsuk-1 Kentsel Dönüşüm Projesi kapsamında, geçmişin estetiği ile bugünün ihtiyaçlarını harmanlayacak bu dev restorasyon projesinin ihale süreci başlıyor.

Tarihi 1932 yılına dayanıyor…

Türkiye’nin modernleşme ve aydınlanma sürecinin en önemli sacayaklarından biri olan Halkevleri, kapılarını ilk kez 1932 yılında ülke genelinde 14 ilde eş zamanlı olarak açtı. Toplumsal eğitime ve kültürel kalkınmaya katkı sunmak amacıyla kurulan bu zincirin en önemli halkalarından biri de Eskişehir oldu. Şehirdeki ilk eğitim ve kültür faaliyetleri, bugün Süleyman Çakır Lisesi’nin bulunduğu alanda hayata geçirildi.

Atatürk’ün talimatıyla İzzet Baysal projelendirdi

Eskişehir Belediyesi bünyesinde görev yapan dönemin emektar mimarlarından İzzet Baysal, yapının projelendirme görevini üstlendi. Mimar İzzet Baysal tarafından hazırlanan proje kapsamında; şehrin sosyal hayatına yön verecek 250 kişilik çok amaçlı bir salon, şehir dışından gelenlerin konaklayabileceği bir misafirhane, derslikler ve modern çalışma alanlarını içinde barındıran fonksiyonel bir bina inşa edilerek Eskişehirlilerin hizmetine sunuldu.

1951'de satıldı, 2003'te geri alındı

1951 yılında Halkevlerinin kapatılmasının ardından dönemin mimari örneklerinden olan yapı, 9 parsele ayrılarak satıldı. Köşe parseli İş Bankası’na devredilirken, diğer bölümler özel mülkiyete geçti ve zamanla bütünlüğünü kaybederek ticari kullanıma açıldı. Eskişehir Büyükşehir Belediyesi'nin 2002 yılında başlattığı plan çalışmaları ve ardından hukuki süreçler neticesinde, söz konusu alan 2003 yılında mahkeme kararıyla tescillenerek yeniden belediye mülkiyetine geçti.

Özgün mimari korunacak…

2020 yılında dönemin Büyükşehir Belediye Başkanı Yılmaz Büyükerşen’in talimatıyla ilk olarak tiyatro sahnesi şeklinde hazırlanan proje, değişen ihtiyaçlar doğrultusunda revize edildi. Yapının özgün mimari dokusuna sadık kalınarak hazırlanan yeni projede; amfi düzeninde çok amaçlı bir salon, kütüphane ve öğrencilerin kontrollü giriş sistemiyle kullanabileceği sessiz çalışma alanları yer alacak. Binanın zemin katı ise ticari birimler olarak değerlendirilecek.

Porsuk kıyısında dönüşümün ilk adımı

Projenin mimarı Aytaç Çam, çalışmanın Cumhuriyet dönemi modernleşme sürecinin tarihi dokusuna sadık kalınarak hazırlandığını ve gençlerin güvenli ders çalışma alanı ihtiyacının gözetildiğini belirtti. Kentsel Dönüşüm Daire Başkanı Övünç Tüzüntürk ise Halkevi projesinin 18 ay içinde tamamlanmasını hedeflediklerini açıkladı. Tüzüntürk, bu çalışmanın Porsuk 1 Kentsel Dönüşüm Alanı’ndaki ilk uygulama olacağını, projenin devamında Çukur Çarşı ve çevresinde de benzer dönüşümler yapılarak Porsuk kıyısında yeni yürüyüş yolları, açık alanlar ve kamusal alanlar oluşturulacağını ifade etti.

Kaynak: Alperen Ata