Dünyanın En Zeki 30 Şehri Belli Oldu! İşte Zirvedeki 3 İlimiz

Türkiye'den üç şehrin ilk 30'a girdiği listede Ankara 19., İstanbul ise 24. sırada yer aldı. Araştırmada dijital altyapı, kriz yönetimi, entelektüel sermaye ve teknoloji entegrasyonu olmak üzere dört temel kriter değerlendirilirken, Eskişehir özellikle "öğrenci odaklı kentsel yapı ve bilişsel başarı" kategorisinde öne çıktı.

Dünyanın En Zeki Şehirleri Araştırması

2025 verilerine dayanan ve 2026 yılında kamuoyuyla paylaşılan kapsamlı çalışma, tek bir ticari kurum yerine kentsel gelişim, veri bilimi, sosyoloji ve kamu yönetimi alanlarında uzmanlaşmış çok disiplinli bir bilim insanları grubu tarafından yürütüldü. Çalışmanın temel amacı, küresel metropollerin bilişsel başarı haritasını çıkarmak ve kentsel sorunlara karşı geliştirilen yenilikçi çözümlerin etkinliğini ölçmek olarak belirlendi.

Araştırma, geleneksel akıllı şehir endekslerinden farklı bir metodoloji izledi. IMD Smart City Index, IESE Cities in Motion veya ProptechOS gibi mevcut sıralamalar teknolojik hazırlık seviyesini ön plana çıkarırken, yeni çalışma teknolojik altyapıyı sermaye ve kriz yönetimi kapasitesi ile harmanlayan hibrit bir yaklaşım benimsedi. Araştırmacılar hem nesnel istatistiksel göstergeleri hem de vatandaş algısına dayalı nitel verileri bir arada kullandı. Böylece bir şehrin sahip olduğu teknolojinin, o kentte yaşayanların yaşam kalitesine ne ölçüde yansıdığı da analiz edilmiş oldu.

Dünyanın En Zeki Şehirleri Sıralamasında Hangi Şehirler Var?

2025 verilerine göre hazırlanan listede zirveyi istikrarlı bir şekilde Avrupa ve Asya-Pasifik şehirleri paylaştı. İsviçre'nin Zürih kenti, yaşam kalitesi ve teknoloji arasındaki kusursuz denge ile birinci sıradaki yerini korurken, Singapur dijital devlet uygulamalarıyla ikinci, Güney Kore'nin başkenti Seul ise yüksek teknoloji entegrasyonuyla üçüncü sırada yer aldı.

Eskişehir'in 14. sıradaki New York'un hemen ardından gelmesi ve Stockholm, Berlin, Tokyo ile Paris gibi küresel devleri geride bırakması, kentin "bilişsel verimlilik" skorunun yüksek olmasından kaynaklandı.

Eskişehir Neden Dünyanın En Zeki 15. Şehri Oldu?

Eskişehir'in başarısı bir gecede gelmedi. yıllardır devam eden eğitim yatırımları ve dijitalleşme hamleleri bu sonucun temelini oluşturdu.

Eskişehir'in en büyük avantajı, üç büyük üniversiteye ev sahipliği yapması. Anadolu Üniversitesi, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi ve Eskişehir Teknik Üniversitesi sayesinde kent, Türkiye'nin en yüksek öğrenci yoğunluğuna sahip illerinden biri konumunda. Bu durum Eskişehir'i genç, dinamik ve teknolojiyi hızla benimseyen bir şehir haline getiriyor. Araştırmada Eskişehir tam da bu nedenle "öğrenci odaklı kentsel yapı" modeli olarak tanımlandı.

Eskişehir'in son 20 yılda geçirdiği büyük değişim de sıralamada etkili oldu. Porsuk Çayı'nın dönüşümü, tramvay hattı, yaya dostu sokaklar ve modern kamusal alanlar, araştırmacılar tarafından "başarılı kentsel dönüşüm" örneği olarak gösterildi.

Eskişehir'i Stockholm, Berlin ve Tokyo gibi dev şehirlerin önüne taşıyan bir diğer faktör ise kriz anlarındaki çevikliği oldu. Büyük metropoller devasa bütçelerine rağmen bürokratik yavaşlık yaşarken, Eskişehir sınırlı kaynaklarını hızlı ve etkili şekilde kullanma becerisiyle fark yarattı.

Bunların yanı sıra belediye hizmetlerinin dijital platformlara taşınması ve mobil uygulamalar üzerinden vatandaşlara kolay erişim sağlanması da kentin dijital altyapı puanını yükselten unsurlar arasında yer aldı.

Eskişehir Türkiye'nin En Yüksek IQ Ortalamasına Sahip

Küresel sıralamadaki başarıya paralel olarak Zeka Testi Merkezi tarafından Türkiye genelinde 81 ili kapsayan ve 1,2 milyon katılımcının verilerini içeren IQ araştırmasının sonuçları da Eskişehir'in ulusal liderliğini teyit ediyor. Eskişehir, 105,20 IQ puanıyla Türkiye'nin en yüksek bilişsel performansa sahip ili olarak zirveye yerleşti.

Ankara ve İstanbul Küresel Sıralamada Kaçıncı Sırada?

Listede Türkiye'den yalnızca Eskişehir değil, Ankara ve İstanbul da ilk 30'da yer alarak dikkat çekici bir performans sergiledi.

Türkiye'nin başkenti Ankara 19. sırada yer aldı. Ankara, akademik birikimi ve kriz yönetimindeki pratik çözüm üretme yeteneğiyle öne çıktı. Başkentin özellikle savunma sanayii ve teknoparklar üzerinden geliştirdiği teknolojik altyapı, zekâ puanını yükselten temel unsur olarak değerlendirildi.

Dünyanın en karmaşık metropollerinden biri olan İstanbul ise 24. sıraya yerleşti. İstanbul'un devasa nüfusuna ve trafik sorununa rağmen bu listede yer alabilmesi, akıllı ulaşım çözümleri ve finansal teknoloji ekosistemindeki gücüne bağlandı. Kentin dijitalleşme hızı ve dinamik yapısı, araştırmacılar tarafından "jeopolitik dijitalleşme ve hızlı adaptasyon" kategorisinde yüksek puanla ödüllendirildi.

Üç Türk şehrinin aynı anda ilk 30'da yer alması, Türkiye'nin küresel akıllı şehir haritasında yükselen bir bölgesel güç merkezi olduğuna işaret ediyor.