AK Parti’nin Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunduğu 29 maddelik yasa teklifi, sosyal hizmetler alanında kapsamlı bir güncellemeyi gündeme taşıdı. Sosyal Hizmetler Kanunu ve bazı kanunlarda değişiklik öngören teklif; çocukların, kadınların, yaşlıların ve engellilerin korunmasını, aile yapısının güçlendirilmesini ve dezavantajlı grupların sosyal hayata daha etkin katılımını hedefliyor.
Teklifte öne çıkan başlıklar, doğum izninden dijital güvenliğe, koruyucu aile modelinden Darülaceze hizmetlerine kadar geniş bir alanı kapsıyor.
Doğum izninde yeni dönem
Düzenlemeyle kamu ve özel sektörde çalışan kadınların doğum sonrası izin süresi 8 haftadan 16 haftaya çıkarılıyor. Böylece toplam analık izni 24 haftaya yükseltiliyor.
Babalık izni ise 5 günden 10 güne çıkarılarak aile içi sorumluluk paylaşımının güçlendirilmesi hedefleniyor.
Ayrıca koruyucu aile olan memurlara, çocuğun tesliminden itibaren 10 gün izin hakkı tanınıyor. Bu adımla koruyucu aile modelinin teşvik edilmesi amaçlanıyor.
Koruyucu ailelik yapan ancak sosyal güvencesi bulunmayan ailelerin isteğe bağlı sigorta primlerinin ödenmesi de teklif kapsamında yer alıyor.
Gençlere eğitim desteği, kurumlara kamera zorunluluğu
Sosyal ve Ekonomik Destek (SED) hizmeti yasal güvenceye kavuşturuluyor. Devlet korumasından reşit olarak ayrılan ya da SED yardımı alırken reşit olan gençler, örgün yükseköğrenime devam etmeleri şartıyla 25 yaşına kadar desteklenebilecek.
Kamuda istihdam hakkından yararlanmak için kuruluş bakımından veya koruyucu aile hizmetinden fiilen yararlanma süresi 2 yıldan 5 yıla çıkarılıyor.
Yatılı sosyal hizmet kuruluşlarında ise yazılım destekli kamera sistemleri zorunlu hale getiriliyor. Amaç; hizmet kalitesini artırmak, güvenliği sağlamak ve olası suçların önüne geçmek.
Öte yandan, 65 yaş üstü muhtaç vatandaşlara yönelik aylıklarda yapılan yersiz ödemelerin geri alınmasında TÜFE yerine “kanuni faiz” esasının uygulanması öngörülüyor.
Dijital dünyaya 15 yaş sınırı
Teklifin en dikkat çeken maddelerinden biri çocukların dijital güvenliği. Buna göre 15 yaş altı çocuklara sosyal medya yasağı getiriliyor. Sosyal ağ sağlayıcılarına yaş doğrulama sistemi kurma ve ebeveyn kontrol araçları sunma zorunluluğu getirilecek.
15 yaş üstü çocuklar için ise yetişkinlerden ayrıştırılmış güvenli hizmet sunumu ve zararlı içeriklere bir saat içinde müdahale şartı öngörülüyor.
Günlük erişimi 100 bini aşan yurt dışı kaynaklı dijital oyun dağıtıcılarına Türkiye’de temsilci bulundurma ve oyunları yaş kriterlerine göre derecelendirme yükümlülüğü getiriliyor.
Ağır suçlardan hüküm giymiş kişilerin okul, kreş, yurt, kantin ve benzeri çocukların yoğun bulunduğu alanlarda çalışması da kesin olarak yasaklanıyor.
Darülaceze’ye uluslararası açılım
Darülaceze hizmetlerinin kapsamı genişletiliyor. Mevcut düzenlemede yalnızca İstanbul’da doğan veya ikamet eden kişilere hizmet verilmesi şartı kaldırılarak, yurt içinde ve ilgili mevzuata göre yurt dışında da hizmet sunulabilmesinin önü açılıyor.
Kuruma yapılacak gıda, temizlik, giyecek ve yakacak bağışlarının Katma Değer Vergisi’nden istisna tutulması planlanıyor.
Kadın konukevlerinden yararlanan ve yeterli geliri bulunmayan kadınlara ise net asgari ücretin 1/30’u oranında harçlık, herhangi bir kesinti yapılmadan ödenecek.
29 maddelik teklif, sosyal yardımların etkinliğini artırma ve değişen toplumsal ihtiyaçlara yanıt verme iddiasıyla Meclis gündemine gelirken; düzenlemelerin kapsamı ve uygulama detayları önümüzdeki süreçte yapılacak görüşmelerde netleşecek.
