Eskişehir, Frig uygarlığının en zengin izlerini barındıran kentlerin başında geliyor. Areyastis Anıtı da kentin Han ilçesindeki Yazılıkaya bölgesinde yer alıyor. Eser, Frig döneminin görkemli merkezi Midas Kenti'nin yaklaşık 1.500 metre kuzeyinde bulunuyor. Anıt, dik bir kaya kütlesinin yüzeyi oyularak biçimlendirilmiş. Çevredeki vadiler ve kaya oluşumları, anıtı doğal bir açık hava müzesinin parçası haline getiriyor.

Areyastis Anıtı, Eskişehir 2

Anıtın adı, üzerindeki bir yazıttan geliyor. Eserin alınlığının sağ üst köşesinde yer alan Frigçe yazıtta "Areyastis" sözcüğünün okunması, anıta bu ismi kazandırdı. Eser, kaynaklarda Arezastin biçiminde de geçiyor. Yöre halkı ise anıtı "Küçük Yazılıkaya" ve "Hasan Bey Kayası" adlarıyla tanıyor. Söz konusu isimler, anıtın Midas Kenti'ndeki büyük Yazılıkaya cephesiyle olan benzerliğine işaret ediyor. Boyutlarına ilişkin kaynaklar farklı değerler verse de anıt, yaklaşık 5,5 metreyi bulan yüksekliğiyle dikkat çekiyor.

FRİG YAZITLARININ ÖNEMİ

Areyastis Anıtı'nı değerli kılan en önemli özellik, taşıdığı yazıtlar. Eser, Frig alfabesiyle yazılmış metinleri günümüze ulaştıran nadir anıtlardan biri olarak öne çıkıyor. Frigler, kendi yazı sistemlerini kayalara kazıyarak inançlarını ve dillerini gelecek kuşaklara aktardı. Anıtın, ana tanrıça Kibele'ye adanan dinsel törenlerde kullanıldığı düşünülüyor. Kibele kültü, Frig toplumunda doğanın ve bereketin simgesi olarak merkezi bir yer tutuyordu. Eserin yaklaşık olarak milattan önce 674 yılından önce yapıldığı tahmin ediliyor.

Areyastis Anıtı Eskişehir 3 (1)

MİDAS KENTİ VE FRİG VADİLERİ

Areyastis Anıtı, çok daha geniş bir tarihi alanın parçası. Yakınındaki Midas Kenti, Frig kaya cephelerinin en görkemli örneği olarak kabul edilen Midas Anıtı'na ev sahipliği yapıyor. Yaklaşık 17 metre yüksekliğindeki bu anıt da Kibele'ye adanmış bir tapınım merkezi olarak biçimlendirildi. Eskişehir merkezine yaklaşık 80 kilometre uzaklıktaki bölge, Erken Tunç Çağı'na kadar uzanan bir yerleşim geçmişine sahip. Han ilçesinden Afyonkarahisar ve Kütahya'ya uzanan Frig vadileri, kaya anıtları, vadiler ve antik yollarla doğa ile tarihi bir arada sunuyor.

ZİYARET İÇİN NELERİ BİLMELİ?

Bölge, hem tarih hem de doğa meraklıları için elverişli bir rota sunuyor. Areyastis Anıtı'nı, Midas Kenti ören yerini gezerken kuzeydeki kısa bir yürüyüşle görebilirsiniz. İlkbahar ve sonbahar ayları, vadideki yürüyüşler için en uygun dönemler arasında yer alıyor. Bölgeyi ziyaret etmeden önce Han ilçesine ulaşım seçeneklerini planlayabilirsiniz. Frig vadilerine ilişkin güncel bilgileri, Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın Kültür Portalı üzerinden inceleyebilirsiniz.

SIKÇA SORULAN SORULAR

Areyastis Anıtı nerede yer alıyor? Eskişehir'in Han ilçesinde, Yazılıkaya bölgesinde ve Midas Kenti'nin yaklaşık 1.500 metre kuzeyinde bulunuyor.

Anıt neden bu adı taşıyor? Alınlığının sağ üst köşesindeki Frigçe yazıtta "Areyastis" sözcüğünün okunması nedeniyle bu ad verilmiştir.

Anıt ne amaçla kullanılıyordu? Frig döneminde, ana tanrıça Kibele'ye yönelik dinsel törenlerde kullanıldığı düşünülüyor.

BİLGİLENDİRME NOTU

Haberde kullanılan bilgiler, Frig dönemi kaya anıtlarına ilişkin arkeolojik kaynaklara ve kültür envanterlerine dayanır.

Kaynak: Eskişehir Haber Ajansı