Eskişehir Lokantacılar ve Kasaplar Esnaf Odası Başkanı Murat Arnik, kartlı ödemelerin yaygınlaşmasıyla birlikte POS cihazlarının işletmeler açısından zorunlu hale geldiğini ancak yüksek komisyon oranlarının esnafın mali yükünü artırdığını belirtti.
Nakit kullanımının azalması ve kartlı ödeme alışkanlıklarının yaygınlaşması nedeniyle esnafın POS cihazlarına bağımlı hale geldiğini ifade eden Arnik, özellikle küçük işletmelerin banka kesintileri nedeniyle kâr marjlarının daraldığını söyledi.
“Anayasa esnafı koruyun diyor”
Esnaf ve sanatkârların korunmasının anayasal bir görev olduğunu belirten Arnik, “Anayasa’nın 173’üncü maddesi, ‘Devlet, esnaf ve sanatkârı koruyucu ve destekleyici tedbirleri alır’ diyor. Bu hükmü hayata geçirin. Hazine ve Maliye Bakanlığı, Ticaret Bakanlığı, TCMB ve BDDK’yı da görev alanları çerçevesinde çözüm üretmeye çağırıyoruz” dedi.
Artan finansman maliyetleriyle birlikte POS komisyonlarının da esnaf üzerindeki yükü artırdığını dile getiren Arnik, kartlı ödeme sistemlerinin vatandaşlar açısından kolaylık sağladığını ancak bu kolaylığın maliyetinin yalnızca esnaf tarafından karşılanmaması gerektiğini söyledi. Arnik, “Esnaf ve sanatkârlarımızı korumak bir lütuf değil, anayasal görevdir. Bu görev yalnızca özel günlerde esnafa övgü sıralayarak yerine getirilemez. Küçük esnaf yüksek banka kesintileri karşısında kendisini sahipsiz hissediyorsa hepimizin durup sorumluluğunu sorgulaması gerekir” ifadelerini kullandı.
“Komisyonlar maliyetlerimize ciddi şekilde yansıyor”
POS komisyonlarının enflasyonla mücadele açısından da değerlendirilmesi gerektiğini belirten Arnik, yüksek kesintilerin işletme giderlerine yansıdığını söyledi. Arnik, “Biz bankalardan kredi almıyoruz. Biz paramızı kullandırıyoruz onlara. Sadece bir linkle para onlara geçmiş oluyor ve birkaç gün kullanıyorlar paramızı. Talep edilen bedeller çok yüksek bedeller. Merkez Bankası faiz artırdıkça POS kullanım ve komisyon ücretleri artmak zorunda değil. Bununla ilgili yasal bir düzenleme getirilmeli. Bu bedeller bizim işletmelerimize, maliyetlerimize ve giderlerimize ciddi anlamda yansımakta” diye konuştu.
“Yüzde 3 ile yüzde 4 komisyon esnafın belini büküyor”
Yüksek POS komisyonlarının küçük işletmeler açısından önemli bir gider kalemine dönüştüğünü ifade eden Arnik, “Vatandaş kartıyla ihtiyacını karşılamaya, esnaf satışını sürdürmeye çalışırken küçük işletmenin pazarlık gücü giderek daralıyor. Esnafın ödeme sistemine duyduğu ihtiyaç, taşıyamayacağı yüksek POS komisyon maliyetlerine mahkûm olmasına dönüşmemelidir” dedi.
Murat Arnik, bazı POS uygulamalarında paket limiti aşımında vergi dahil yüzde 3,74 oranının açıklandığını belirterek, bu oran üzerinden yaptığı örnek hesaplamayı paylaştı. Arnik, “Aylık 1 milyon liralık kartlı tahsilatın tamamına yüzde 3,74 uygulandığını varsayarsak aylık kesinti 37 bin 400 liradır. Aynı hacim ve oran 12 ay sürerse 448 bin 800 liraya ulaşır. Bu, örnek bir hesaplamadır; bütün esnafın aynı oranı ödediğini söylemiyoruz. Ancak yükün büyüklüğü ortadadır” ifadelerini kullandı.
“Esnafın ödeme gücünün de sınırı var”
POS cihazlarının yanı sıra yazarkasa POS, rulo, bakım ve yazılım gibi giderlerin de esnaf tarafından karşılandığını belirten Arnik, banka komisyonlarının yeniden değerlendirilmesini istedi. Arnik, “Yazarkasa POS’u satın alan, rulosunu temin eden esnaf, bakım ve yazılım giderlerinin yanında işlem komisyonuyla karşılaşıyor. Bankacılık hizmetinin maliyeti olabilir; fakat esnafın ödeme gücünün de sınırı var” dedi.
Kamu bankalarına çağrı
Kamu bankalarına da çağrıda bulunan Murat Arnik, küçük esnaf için kalıcı ve düşük komisyon tarifeleri oluşturulmasını istedi. Arnik, “Küçük esnafa kalıcı düşük komisyon tarifesi oluşturun. Belirli aylık ciroya kadar komisyonsuz, en geç ertesi iş günü ödemeli tahsilata öncülük edin. Avantajları birkaç aylık kampanyayla sınırlamayın. Komisyon indiriminin bedelini başka ücretlerle veya haftalar süren blokelerle geri almayın” ifadelerini kullandı.
Türkiye’de 2 milyon 562 bin 615 esnaf ve sanatkâr bulunduğunu belirten Arnik, POS komisyonlarıyla ilgili yaşanan sorunun geniş bir kesimi ilgilendirdiğini söyledi. Arnik, “Esnaf sahipsiz değildir, sahipsiz bırakılamaz. Anayasa’nın koruma hükmünü azalan giderlerimizde görmek istiyoruz. Alın terimiz bankaların komisyon hedeflerinin finansmanı değildir” diye konuştu.
