Sağlık Bakanlığı, sağlıklı beslenmeyi desteklemek amacıyla yeni bir fon kurulmasını planlıyor. Hazırlanan yasa taslağına göre Bakanlık bünyesinde "Sağlıklı Hayata Katkı Fonu" adıyla bir yapı oluşturulacak. Fonun bütçesi, marketlerde satılan ambalajlı ürünler ve tütün mamullerinden yapılacak kesintilerle karşılanacak. Taslak, sağlık alanındaki kamu projelerine kaynak yaratmayı hedefliyor.
HANGİ ÜRÜNLERDEN NE KADAR FON PAYI ALINACAK?
Taslak, çok sayıda üründen fona pay aktarılmasını öngörüyor. Üretici ve ithalatçılardan tahsil edilecek paylar şöyle:
- Şekerli içecekler: şeker oranına göre 100 mililitre başına 1 ile 5 lira
- Atıştırmalıklar: satış fiyatının yüzde 20'si
- Nişasta bazlı şeker içeren gıdalar: standart oranların iki katına kadar
- Tütün ürünleri: paket başına 20 lira, paketsiz tütünde kilogram başına 100 lira
NİŞASTA BAZLI GIDALARA İKİ KAT PAY GELİYOR
Taslak, nişasta bazlı şeker içeren gıdalar için daha yüksek bir oran belirliyor. Söz konusu gıdalardan, standart oranların iki katına kadar pay kesilecek. Uygulama, içeceklerde 100 mililitre başına 10 liraya kadar çıkabilecek. Atıştırmalıklarda ise oran yüzde 40'a kadar yükselebilecek.
TÜTÜN ÜRÜNLERİNDEN NE KADAR KESİLECEK?
Tütün ürünleri de fon payı kapsamına alınıyor. Paketli tütün ürünlerinde paket başına 20 lira fona aktarılacak. Paketsiz tütünlerde ise kilogram başına 100 lira kesilecek. Tütün kesintileri, fonun gelir kalemleri arasında yer alıyor.
Taslak, belirlenen oranların değiştirilmesine ilişkin bir yetki de içeriyor. Tutar ve oranları yarıya indirme ya da iki katına kadar artırma konusunda Cumhurbaşkanı yetkili olacak. Ayrıca paylar her yıl yeniden değerleme oranında yükseltilecek. Yetki, fon paylarının güncellenmesini kapsıyor.
YENİ FON VERGİDEN MUAF TUTULACAK
Kurulacak fon, kamu tüzel kişiliğine sahip olacak. Fon, Sağlık, Tarım, Maliye, Ticaret, Aile ve Milli Eğitim bakan yardımcılarından oluşan bir yönetim kurulu tarafından idare edilecek. Taslağa göre yapı, kurumlar vergisinden muaf tutulacak ve gelirleri yönünden iktisadi işletme sayılmayacak. Fona yapılacak nakit bağış ve yardımlar ise gelir ve kurumlar vergisinden indirilebilecek.
TOPLANAN PARA NEREYE HARCANACAK?
Fonda toplanan kaynaklar proje bazlı çalışmalara aktarılacak. Bütçe, okullardaki beslenme programları, obezite takibi, diş sağlığı taramaları ve okul kantinlerinin desteklenmesi için kullanılacak. Gıda sanayisinde şeker azaltmaya yönelik AR-GE çalışmaları da bu kaynaktan finanse edilecek. Belediyelerin park, yürüyüş yolu ve spor sahası projeleri ile tütünle mücadele denetimleri ve tıbbi cihaz alımları da fondan karşılanacak.
