Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanı Ayşe Ünlüce, 2027 yılı yatırım programının hazırlanmasının ekonomik koşullar ve artan belediye giderleri nedeniyle kolay olmadığını belirterek, bütçenin yaklaşık yüzde 25’lik bölümünü yatırımlara ayırdıklarını söyledi. Ünlüce, kentsel dönüşüm, tramvay yatırımları, otopark projeleri ve kent içi ulaşım çalışmalarına ilişkin de değerlendirmelerde bulundu.
Eskişehir Büyükşehir Belediyesi Eylül ayı ikinci meclis toplantısında 2027 yılı yatırım programı görüşüldü. Toplantıda açıklamalarda bulunan Büyükşehir Belediye Başkanı Ayşe Ünlüce, yatırım programının hazırlanmasında ekonomik koşulların ve enflasyonun önemli bir etken olduğunu ifade etti.
“Yatırıma 25 oranında pay ayırabilmek kolay bir şey değil”
Belediye bütçesinin yaklaşık yüzde 30’unun personel maaşları, SGK, vergiler ve fazla çalışma giderlerine ayrıldığını aktaran Ünlüce, rutin belediye giderleri ve toplu taşıma sübvansiyonları çıkarıldıktan sonra kalan kaynağın yatırımlara ayrıldığını söyledi. Ünlüce, “Bu bütçeyle özellikle ESKİ ile beraber de birleşince ciddi bir bütçe yöneteceğiz ama burada yatırıma gerçekten yüzde 25 oranında pay ayırabilmek kolay bir şey değil. Zaten biliyorsunuz yüzde 30'a yakını çalışanların, personelin maaşları, SGK, vergileri, fazla çalışmaları bunlara gidiyor. Bir de belediyelerin işte normal rutin giderleri var toplu taşıma gibi. Bunların hepsini çıkardıktan sonra toplu taşıma belediyeden ne kadar süvante ediliyor hep bahsediyorum sizlere. Bunlardan sonra geriye kalanı gördüğünüz gibi tamamen yatırıma ayrılmış durumda aslında. Yani nefes almadan ölmeyecek kadar, yaşayacak kadar bir gider ayırdıktan sonra geriye kalanı hepsi yatırıma ayrılmış durumda” dedi.
“Tramvay sistemimizle övünmeliyiz”
Ünlüce, Eskişehir’in tramvay sisteminin farklı şehirler tarafından incelendiğini belirterek, tramvayların kent içi ulaşımda yoğun şekilde tercih edildiğini ifade ederek, bakımların rutin olarak gerçekleştirildiğini söyledi. Ünlüce, konuşmasında şu ifadelere yer verdi:
“Biraz önce Ahmet Bey'in söylediği özellikle tramvay bakımı, tramvayların temizliği, durakların bakımsızlığı ile ilgili bir kere buradaki eleştirilere katılmadığımı söylemeliyim. Bizim tramvay sistemimiz pek çok şehre ilham olan, gelip incelenen, beğenilen ve benzerleri yapılmaya çalışılan, yıllardır beğenip yapmaya çalışan ama bir türlü hayata geçirilemeyen bir sistem. Bence öğünmeliyiz tramvay sistemimizle. Şehrin içinde kuğu gibi gezinen güzel tramvaylarımızla, rengiyle, kullanan vatmanlarıyla, toplu taşıma gücüyle, neredeyse otobüsün 2 katı kadar yolcu taşıyoruz, gücüyle ve tercih edilmesiyle. Çünkü hemen hemen benzer hatlarda otobüslerimiz de var, minibüsler de var ama en çok tramvay tercih ediliyor. Tercih edilmesiyle de biz gurur duyuyoruz. Bakımları yapılıyor, tertemiz tramvaylarımız. Duraklarımız bakımlı. Elbette ki zaman zaman yıpranıyor, bakıma ihtiyacı olan hale geliyor. O zaman da arkadaşlarımız rutin bakımlarını yapıyorlar.”
“Kapalı otoparkımızla ilgili de projelerimiz devam ediyor”
Cadde üzeri otopark uygulamasına ilişkin de konuşan Ünlüce, uygulamanın bırakılacağını belirterek, açık otopark çalışmalarına hız verdiklerini söyledi. Ünlüce, “Biz cadde üstü otoparkı bırakıyoruz zaten biliyorsunuz. Çok kalmadı. Zaten onu bırakıyoruz ama açık otoparklara çok hız verdik. 2 tane otoparkımızla ilgili, kapalı otoparkımızla ilgili de projelerimiz devam ediyor. Onları da önümüzdeki sene programa almak istedik ama tabii şehrin öncelikleri var. Bunu değerlendiriyoruz” ifadelerini kullandı.
“Kentsel dönüşümde hiçbir şey yapmadınız” eleştirisine yanıt
Kentsel dönüşümün büyükşehir ve ilçe belediyeleri, merkezi yönetim, YİKOB, valilik ve ilgili bakanlıkların birlikte çalışmasını gerektiren bir konu olduğunu ifade eden Ünlüce, “Kentsel dönüşümde hiçbir şey yapmadınız” şeklindeki eleştirileri kolaycılık olarak değerlendirdi. Eskişehir’in riskli şehirlerden biri olduğunu belirten Ünlüce, fay hattı, mikro bölgeleme ve imar planlarının ön hazırlıkları konusunda çalışmaların tamamlandığını söyledi. Kentsel dönüşüm konusunda elbette yapılacak çok iş var. Şehrimiz riskli şehirlerden bir tanesi. Tekrara düşmemek için söylemeyeceğim ama burada hemfikirsek, eğer birlikte çalışma konusunda irademiz varsa hep beraber bu konuda bir şeyler yapalım gerçekten. Biz ama kentsel dönüşümü hazırlamak için dediğim gibi fay hattı, mikro bölgeleme, imar planlarının yapılması konusuyla ilgili pek çok ön hazırlığı bitirmiş durumdayız zaten” dedi.
“Yarısı sizden yarısı bizden’ kampanyası Eskişehir’de de uygulansın”
Ünlüce, özellikle dönüşüm ihtiyacı bulunan mahallelerde yapı envanterlerinin çıkarıldığını ve kentsel dönüşüm adalarının hazırlanması yönünde çalışmalar yürütüldüğünü belirtti. Ünlüce, Şehrin o biraz daha dönüşme ihtiyacı olan mahalleleri, sokakları, daha önce de bahsettiğimiz hızlı tarama yöntemiyle yapılan yapı envanterinin çıktığı bölümlerle ilgili de buraların dönüşüm adaları hazırlandıktan sonra ne güzel belki beraber gideriz, deriz ki "yarısı sizden yarısı bizden" kampanyalarını başka şehirlerde pilot uygulananları burada da uygulayın diye. İnşallah o günler de bize nasip olur, gideriz bunu alır geliriz ve şehrimizde de uygularız” ifadelerini kullandı.
“Alansal dönüşümden ada bazlı çözümlere yöneliyoruz”
Eskişehir’de alansal bazlı kentsel dönüşümlerin uygulanmasının çeşitli nedenlerle zorlaştığını dile getiren Ünlüce, Bakanlık tarafından ilan edilen Küçük Sanayi Bölgesi ve Gündoğdu Bölgesi bulunduğunu ifade etti. Ünlüce, “Bakanlığın alansal bazda ilan ettiği 2 bölge var. Bir Küçük Sanayi Bölgesi, bir de Gündoğdu Bölgesi. Bizim de anımsarsanız daha önce Büyükşehir Belediyesi olarak 8 mahalleyi kapsayan ve o merkezde şekillenen kentsel dönüşüm alanımız vardı. Davalar açıldı ve süreç ne yazık ki yürütülemez hale geldi. Bakanlıkların ilgili bölümlerinde de alansal bazda bu dönüşümleri yapmak, vatandaşla büyük uzlaşıları sağlayabilmek gerçekten kolay bir iş değil. O yüzden ada bazında imar çözümlerini sunarak ve gerisini de belki arsa sahipleriyle oradaki yatırımcılara bırakarak ilerlemek daha mantıklı gibi. Zaten şu ana kadar Tepebaşı, Odunpazarı belediyelerimizin özellikle imar sorunu yaşayan mahallelerimizde yaptığı çalışmalar da bunlardı. İmar planlarını yapıp ada bazında konuları çözüp parsel bazında çünkü dönüşüm çok doğru bir dönüşüm olmadığını kabul etmemiz lazım” dedi.
“Bakanlıkla beraber dönüşüm hızla yapılır”
Kentsel dönüşümün vatandaş açısından maliyet oluşturduğuna da dikkat çeken Ünlüce, dönüşüm sürecinde vatandaşları rahatlatacak desteklerin merkezi yönetimle birlikte sağlanması halinde çalışmaların hızlanabileceğini vurguladı. Ünlüce, “Merkez mahallelerimizde yaşayan vatandaşlarımızın, hemşerilerimizin az çok maddi durumu belli. Dönüşümle ilgili de çünkü vatandaşa da bir maliyet çıkacak. Hemşerilerimizi rahatlatacak birtakım destekler sunabilirsek Bakanlıkla beraber dönüşüm hızla yapılır” diye konuştu.
“Hızlıca tekrar bir set daha tramvay almamız gerekiyor”
Eskişehir’de kullanılan ilk tramvayların 20 yılı aşkın süredir hizmet verdiğini belirten Ünlüce, bu araçlarda arızaların artmaya başladığını söyledi. Daha sonra alınan tramvayların da yaklaşık 10 yıllık olduğunu ifade eden Ünlüce, yeni tramvay setlerinin alınması gerektiğini kaydetti. Ünlüce, “Biz hızlıca tekrar bir set daha tramvay almamız gerekiyor. Bunlar işte arızalar arttıkça ne yazık ki yeni tramvaylarımız da gelmedikçe sefer aralıkları uzamaya başlayacak” dedi.
Tramvay ihalesi ekimde yapılacak
Yeni tramvay alımı için ihale hazırlıklarının sürdüğünü belirten Ünlüce, ihalenin ekim ayında yapılacağını açıkladı. Ünlüce, “Tramvay ihalemizi hazırlıyoruz. Ekim ayı içinde de ihalemizi yapacağız. Tabii tramvay almak, tramvay hattı yapmak çok pahalı yatırımlar gerçekten. Ama bunu bir kere yaptıktan sonra da gördüğünüz gibi son derece ekonomik bir taşıma metodu. Keşke elektriğe bu kadar zam gelmeseydi, belki daha uyguna taşıyacaktık. Ama elektriğe bu kadar zam gelince tabii belki tramvay da o kadar uygun olmaktan çıktı ne yazık ki” ifadelerini kullandı.
ESTÜ tramvayı için proje hazır
Eskişehir Teknik Üniversitesi’ne tramvay hattının ulaştırılması için de güzergah ve imar planı çalışmalarının tamamlandığını belirten Ünlüce, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü ile sinyalizasyon konusunda görüşmelerin sürdüğünü söyledi. Ünlüce, “Eskişehir Teknik Üniversitesine de gitmesini çok istiyoruz. Bununla ilgili hem güzergah çalışmalarımızı hem imar planıyla ilgili çalışmalarımızı tamamladık. Bu konuda Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü ile sinyalizasyonla ilgili bazı bir şeyi var aramızda, görüşmeler devam ediyor. Onların hassasiyetlerini de çok iyi anlıyoruz ama biz de onların hassasiyetlerine uygun olacak şekilde oradaki uçak seferlerine herhangi bir zarar vermeyecek şekilde projemizi sunduk” diye konuştu.
Hat boyu alanı için TCDD projesi
Ünlüce, Devlet Demiryolları tarafından hazırlanan ve Eskişehir’de kapalı kesitin üzerindeki hat boyu alanını kapsayan projenin ihale aşamasına geldiğini açıkladı. Ünlüce, konuşmasını şu ifadelerle sürdürdü: “Hat boyu dediğimiz Devlet Demiryollarının alanı ile ilgili. Gerçekten şehrimiz için güzel bir haber. Basın mensuplarımız da buradayken bunu paylaşmak isteriz. Uzun yıllardır şehrimizin önemli bir sorunuydu. TCDD'nin geçtiği kapalı kesit olan alanın üstündeki hat boyu alanın bakımsızlığı, güvenlik problemleri yaşaması gibi ciddi bir sorun vardı. Burada TCDD bir proje hazırladı. Bizlerle de paylaştı. Proje ihaleye çıkma aşamasında, ihale sürecinde de hem komisyon üyelerimizle, İmar Komisyonu üyelerimizle hem de bizlerle paylaştılar. Biz de eleştirilerimizi söyledik. Bunları da dikkate alarak gerekli değişiklikleri de yaptılar. Meclisimizden de hem 1/5000'lik hem de 1/1000'lik planlar oy birliği ile geçti. Ben şehrimize hayırlı olsun diyorum. Çok önemli bir sorun çözülmüş oldu böylelikle hep beraber.”
Taşbaşı’nda dönüşüm çalışmaları
Taşbaşı bölgesinde de dönüşüm çalışmalarına başlanacağını belirten Ünlüce, pasaj ve sokakların düzenlenmesini hedeflediklerini söyledi. Ünlüce, “Taşbaşı Şehrimizin en güzel noktalarından bir tanesi, şehrin kalbi. Taşbaşı'nda büyük bir dönüşümü yapmak, kentsel dönüşümü sağlamak belki biraz güç. Çünkü kurulda yetkisi olan yerler de var. O nedenle biz bu alanın içindeki bazı bölümlerde dönüşümler yaparak, İrfan Çarşısı ile başlayarak, bundan sonra da hızlandırarak şehrimizin bu zamanla döküntü haline gelmiş olan pasajlarını, sokaklarını düzenleyerek ilerlemek istiyoruz. Bu da başlangıç olsun. Umuyorum bundan sonra yine meclisimizden çıkacak bu iradeyle, oy birliği ile çıkacak iradeyle bu çalışmalarımıza devam ederiz” dedi.
Ünlüce ayrıca 2026 yılı içerisinde verilen sözlerin yerine getirilmesi konusunda çalışmaların sürdüğünü belirterek, yılsonunda yapılan çalışmaların hesabını vereceklerini söyledi.
