Türkiye Büyük Millet Meclisi Yapay Zekâ Araştırma Komisyonu Başkanı Fatih Dönmez, komisyon çalışmalarının tamamlandığını açıkladı. 14 Ocak 2025’te kurulan komisyonun hazırladığı kapsamlı raporun, geçtiğimiz günlerde Cevdet Yılmaz ve Numan Kurtulmuş’a sunulduğu bildirildi.
Komisyonun, yapay zekâ alanında atılacak adımların belirlenmesi, hukuki altyapının oluşturulması ve risklerin önlenmesine yönelik tedbirler geliştirmek amacıyla çalıştığı belirtildi. Çalışmaların, Anayasa’nın 98’inci ve TBMM İçtüzüğü’nün 104 ve 105’inci maddeleri kapsamında yürütüldüğü ifade edildi.
Dönmez, raporun yalnızca bir çalışmanın tamamlanması olmadığını, Türkiye’nin dijital çağdaki konumuna ilişkin stratejik bir vizyon sunduğunu vurguladı. Yapay zekânın ekonomik rekabetten ulusal güvenliğe, toplumsal dönüşümden veri egemenliğine kadar geniş bir etki alanına sahip olduğuna dikkat çekti.
Raporda, Türkiye’nin yapay zekâ alanında sadece uygulayıcı değil; geliştiren, düzenleyen ve küresel normlara katkı sunan bir aktör olması gerektiği belirtildi. Hedefin, G20 içinde sadece ekonomik büyüklükle değil, teknoloji üretim kapasitesi ve insan kaynağıyla da güçlü bir konum elde etmek olduğu kaydedildi.
Ayrıca raporda, yapay zekânın eğitimden sağlığa, tarımdan gençlerin kariyer fırsatlarına kadar geniş bir alanda dönüşüm yaratması gerektiği ifade edildi. Bu dönüşümün toplumun tüm kesimlerini kapsaması gerektiği vurgulandı.
Komisyon, algoritmik ayrımcılık, veri güvenliği ihlalleri, mahremiyet sorunları ve istihdam dönüşümü gibi risklere de dikkat çekti. Bu kapsamda etik standartların oluşturulması, risk temelli düzenleme modeli geliştirilmesi ve kurumsal koordinasyonun güçlendirilmesi yönünde öneriler sunuldu.
Çalışmalar süresince 13 toplantı gerçekleştirildiği, 119 uzmanın dinlendiği, 48 yazılı görüş alındığı, 3 çalışma ziyareti yapıldığı ve 1 ulusal zirve düzenlendiği bilgisi paylaşıldı. 8 Mayıs 2025’te düzenlenen “Veriden Karara Yapay Zekâ Zirvesi”nin farklı paydaşları bir araya getirdiği belirtildi.
Raporda ayrıca insan kaynağı, veri altyapısı, kamu-özel sektör iş birliği, uluslararası konumlanma ile etik ve hukuki çerçeve başlıklarında 10 ana başlık altında toplam 100 politika önerisi sunuldu. Bu önerilerin kısa, orta ve uzun vadeli olarak planlandığı ifade edildi.
Dönmez, Türkiye’nin genç ve dinamik nüfusu ile yapay zekâ alanında önemli bir potansiyele sahip olduğunu belirterek, “Türkiye, yapay zekâ çağında edilgen bir ülke olmayacak; dijital dönüşümün üreticisi ve düzenleyicisi olacaktır” dedi.
