MİLLİ HIZLI TREN DİNAMİK FREN TESTİNDE 225 KM HIZA ULAŞTI
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Türkiye Raylı Sistem Araçları AŞ (TÜRASAŞ) tarafından yerli imkânlarla üretilen ilk hızlı trenin test süreçlerinde önemli bir eşiği geçtiğini açıkladı. Mithatpaşa-Bilecik hattında yürütülen dinamik fren testlerinin ikinci gününde tren, saatte 225 kilometre hıza başarıyla ulaştı.
Bakan Uraloğlu'nun açıklaması şöyle:
"Yerli ve milli imkanlarla üretimini tamamladığımız Türkiye'nin ilk hızlı treni dinamik fren testlerinin henüz ikinci gününde saatte 225 kilometre hıza başarıyla ulaştı. Hızlı trenimiz testlerin en kritik aşamasını iki gün gibi kısa bir sürede geçerek mühendisliğimizin ve işçiliğimizin teknolojik yetkinliğini kanıtladı."
Bakan ayrıca testlerin Mithatpaşa-Bilecik hattında devam ettiğini, buradaki süreçlerin ardından Türkiye'deki diğer hızlı tren hatlarında da sürdürüleceğini belirtti.
MİLLİ HIZLI TREN PROJESİNİN DETAYLARI
Trenin resmi adı "HTS Milli Hızlı Tren Seti" olarak belirlendi. Proje, Türkiye Raylı Sistem Araçları AŞ (TÜRASAŞ) koordinasyonunda yürütülüyor. TÜRASAŞ, 2020 yılında üç kurumun birleştirilmesiyle kuruldu:
-
Türkiye Vagon Sanayi AŞ (TÜVASAŞ)
- Türkiye Lokomotif ve Motor Sanayi AŞ (TÜLOMSAŞ)
- Türkiye Demiryolu Makinaları Sanayii AŞ (TÜDEMSAŞ)
HTS MİLLİ HIZLI TREN'İN TEKNİK ÖZELLİKLERİ NELER?
Milli Hızlı Tren, uluslararası Karşılıklı İşletilebilirlik Teknik Şartnameleri (TSI) ile uyumlu biçimde geliştirildi. Setin temel teknik parametreleri:
- Vagon sayısı: 8 araçlı set
- Toplam uzunluk: 241.860 mm
- Vagon uzunluğu: 26.600-27.630 mm
- Azami tasarım hızı: 250 km/saat
- İşletme hızı: 225 km/saat
- Yolcu kapasitesi: 577 + 2 PRM (toplam 579)
- Gövde malzemesi: Alüminyum ekstrüzyon profil
- Ray açıklığı: 1.435 mm (standart)
- Aks yükü: 18 tonun altında
- Besleme gerilimi: 25 kV, 50 Hz AC
MİLLİ HIZLI TREN NEREDE ÜRETİLİYOR?
Üretim, TÜRASAŞ Sakarya Bölge Müdürlüğü'nde (eski adıyla TÜVASAŞ) gerçekleştiriliyor. Sakarya tesislerinde Milli Elektrikli Hızlı Tren için özel bir üretim hattı kuruldu.
Tesisin temel kapasite bilgileri:
- Yıllık üretim kapasitesi: 12 adet hızlı tren seti
- Alüminyum gövde kaynağı gibi hassas işlemler için özel donanım
- Projede görev alan mühendis ve mimar sayısı: 300'ün üzerinde
- Toplam uzman personel sayısı: 1.000'i aşkın
İlk gövde kaynağı Şubat ayında bizzat Bakan Abdulkadir Uraloğlu tarafından yapıldı.
MİLLİ HIZLI TREN'İN YERLİLİK ORANI NE KADAR?
Prototip setlerde yerlilik oranı yüzde 65 olarak gerçekleşti. Seri üretim aşamasında bu oranın yüzde 75 ve üzerine çıkarılması hedefleniyor. Kritik bileşenlerin üretici dağılımı:
- Araç gövdesi: TÜRASAŞ / Canray (yerli tasarım ve üretim)
- Cer sistemi (motor, konvertör): ASELSAN (yerli)
- Tren Kontrol ve Yönetim Sistemi (TKYS): ASELSAN (yerli)
- Batarya ve enerji yönetimi: TÜBİTAK RUTE (yerli tasarım)
- Sinyalizasyon (COBaLT): ASELSAN (yerli)
Projede havacılık ve savunma sanayisindeki teknolojik birikimin sivil alana aktarılması hedeflendi. ASELSAN ve TÜBİTAK RUTE'nin sürece dahil olması, bu teknoloji transferinin en belirgin örnekleri arasında.
DİNAMİK FREN TESTİ NEDEN KRİTİK?
Dinamik fren testi, trenin yüksek hızlarda güvenli şekilde yavaşlama ve durma performansını ölçen bir süreç. Yüksek hızlı tren işletmeciliğinde fren sistemi, yolcu güvenliğini doğrudan belirleyen unsur olarak öne çıkıyor.
Dinamik fren testinin önemli başlıkları:
- Trenin azami hızda durma mesafesinin ölçümü
- Acil fren senaryolarının simüle edilmesi
- Farklı ray koşullarında (ıslak, kuru, dolu) performans analizi
- Fren enerji geri kazanım oranının ölçümü
- Tekerlek-ray sürtünme karakteristiklerinin doğrulanması
MİLLİ HIZLI TREN'DE HANGİ TESTLER YAPILACAK?
Trenin ticari seferlere başlamadan önce tamamlaması gereken test başlıkları:
- Hız performansı testleri (farklı eğim ve yük koşullarında)
- Sürüş güvenliği ve hat uyumu testleri (tekerlek-ray etkileşimi, titreşim)
- Aerodinamik testler (tünel geçişi, rüzgar direnci)
- İklimlendirme ve konfor testleri (kabin sıcaklığı, gürültü seviyesi)
- Sertifikasyon testleri (TSI uyumluluk)
Tüm test ve sertifikasyon süreçlerinin 2026 yılı sonuna kadar tamamlanması planlanıyor.
MİLLİ HIZLI TREN NE ZAMAN HİZMETE GİRECEK?
Milli Hızlı Tren'in 2026 yılı sonunda hizmete alınması hedefleniyor. Takvim şu şekilde:
- 2026 (devam): Dinamik yol testleri ve sertifikasyon
- 2026 sonu: İlk ticari sefer
- 2026-2028: Seri üretim ve filoya 14 set daha katılması
- Toplam hedef: 15 set (1 prototip + 14 seri üretim)
TCDD'nin 31 adetlik YHT filosu göz önüne alındığında, milli trenlerin teslimatıyla birlikte filonun yaklaşık yarısı yerli üretim araçlardan oluşacak.
MİLLİ HIZLI TREN HANGİ HATTA ÇALIŞACAK?
İlk ticari seferlerin yapılacağı hat için üç alternatif değerlendiriliyor:
- Ankara-İstanbul
- Ankara-Konya
- Ankara-Sivas
İşletme hızının 225 km/saat olarak belirlenmesi, bu üç hattın karakteristiğine uygun. Mevcut YHT hatlarının büyük bölümü bu hız bandında optimize seyahat süresi sunuyor. Projenin nihai hedefi, Türkiye'deki tüm yüksek hızlı tren ağında yerli setlerin hizmet vermesi.
TCDD YHT FİLOSUNDA HANGİ TRENLER VAR?
TCDD Taşımacılık şu anda iki farklı yabancı üretici setini kullanıyor:
- CAF HT65000 (İspanya): Azami hız 250 km/saat. Ankara-Eskişehir hattında 2009'da hizmete girdi.
- Siemens Velaro TR (Almanya): İşletme hızı 300 km/saat. Türkiye'deki en hızlı YHT setleri.
Milli Hızlı Tren, 225 km/saat hızıyla bu iki setin arasında konumlanıyor ancak yerlilik oranıyla onlardan ayrışıyor. Avrupa'da 300-350 km/saat hız standardı yaygın olsa da, bölgesel ve ulusal hatların çoğunda 200-250 km/saat bandı ekonomiklik açısından tercih ediliyor.
