TÜİK verilerine göre 2025'te Türkiye genelinde 193 bin 793 çift boşandı. Açıklanan rakam 2024'teki 188 bin 963 boşanmanın üzerine çıkarak son 25 yılın en yüksek seviyesine çıktı. 2001'de 91 bin 994 boşanma yaşandığı düşünüldüğünde son çeyrek asırdaki artış yüzde 100'ü aştı.
Boşanma süreçlerinden 191 bin 371 çocuk doğrudan etkilendi. Neredeyse her boşanma vakasına bir çocuk denk düştü.
EN FAZLA BOŞANMA HANGİ İLLERDE YAŞANDI?
Yetişkin nüfusa oranla boşanmış kişi sayısının en yüksek olduğu iller, Ege, Akdeniz ve Marmara'nın gelişmiş kıyı şeridinden çıktı.
| Sıra | İl | Oran |
|---|---|---|
| 1 | İzmir | %8,37 |
| 2 | Muğla | %8,35 |
| 3 | Antalya | %7,65 |
| 4 | Aydın | %7,06 |
| 5 | Yalova | %6,69 |
| 6 | Eskişehir | %6,64 |
| 7 | Balıkesir | %6,46 |
| 8 | Mersin | %6,44 |
| 9 | Tunceli | %6,43 |
ESKİŞEHİR LİSTEDE NEDEN ALTINCI SIRADA?
Eskişehir, yüzde 6,64'lük oranla listenin altıncı sırasında yer aldı. Yüksek eğitimli vatandaşların evliliklerinde karşılaştıkları uyumsuzluklara tahammül seviyelerinin daha sınırlarda kalması, Eskişehir'de boşanmanın bir çözüm yolu olarak hızla devreye girmesini sağlayan unsurlar arasında yer alıyor.
TUNCELİ NEDEN DOKUZUNCU SIRADA?
Doğu Anadolu'da yer almasına rağmen Tunceli'nin yüzde 6,43 ile listede olması demografik bir paradoks oluşturdu. Komşu Erzurum'un kaba boşanma hızı binde 1,18 iken, Tunceli'de bu oran binde 2,24'e çıktı.
Tunceli ayrıca binde 4,18 kaba evlenme hızı ile 2025'te Türkiye'de evlenme hızının en düşük olduğu il oldu. Ortalama ilk evlenme yaşı erkeklerde 32,4'e, kadınlarda 29,6'ya yükseldi. Türkiye geneli ortalama ise erkeklerde 28,5, kadınlarda 26,0 düzeyinde kaldı. Eğitim seviyesi yüksek bireylerin geç yaşta evlilik kararı alması ve bireysel sınırlarının güçlü olması, Tunceli'deki tabloyu açıklayan temel etkenler arasında öne çıktı.
EN AZ BOŞANMA HANGİ İLLERDE YAŞANDI?
Boşanma oranlarının en düşük olduğu iller Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da yoğunlaştı.
| Sıra | İl | Oran |
|---|---|---|
| 1 | Hakkari | %0,81 |
| 2 | Şırnak | – |
| 3 | Muş | – |
| 4 | Siirt | – |
| 5 | Bitlis | – |
Kaba boşanma hızında Hakkari binde 0,51, Şırnak binde 0,52 ile en düşük seviyede yer aldı. İzmir'deki yüzde 8,37 ile Hakkari'deki yüzde 0,81 arasındaki on katı aşan fark, ülkede sosyokültürel farklılaşmanın boyutunu ortaya koydu.
GÜNEYDOĞU'DA BOŞANMA NEDEN BU KADAR DÜŞÜK?
Bu illerdeki düşük oranların ardında üç temel faktör bulunuyor: geniş aile ve aşiret yapısının evlilik üzerindeki tahakkümü, "boşanmış kadın" statüsüne yönelik ağır toplumsal damgalama ve kadınların ekonomik bağımsızlığını sağlayacak istihdamın sınırlı olması.
Üç sebep, mutsuz veya şiddet içeren evliliklerde dahi boşanmayı daha zor hale hale getiriyor. Düşük rakamlar mutlu evliliklerin değil, çıkış bariyerlerinin yüksekliğinin sonucu olarak değerlendiriliyor.
EVLİLİK SÜRESİNE GÖRE BOŞANMALAR NASIL DAĞILIYOR?
2025 verileri, boşanmaların evliliğin hangi döneminde yoğunlaştığını net biçimde gösterdi. Boşanmaların yüzde 34-35'i evliliğin ilk 5 yılında gerçekleşti. Yaklaşık 66 bin vaka bu kategoriye girdi.
İlk 5 yıllık dönemin detayı dikkat çekti:
| Evlilik Süresi | Boşanma Sayısı |
|---|---|
| 1 yıldan az | 5.444 |
| 1 yıl | 18.636 |
| 2 yıl | 12.713 |
| 3 yıl | 11.072 |
| 4 yıl | 9.312 |
| 5 yıl | 8.678 |
1. YILDA NEDEN BU KADAR YÜKSEK BOŞANMA OLDU?
1 yıldan az süren evliliklerde 5 bin 444 olan boşanma sayısının, 1. yılın dolmasıyla 18 bin 636'ya fırlaması Türk Medeni Kanunu'ndan kaynaklanıyor. TMK Madde 166/3 uyarınca eşlerin "anlaşmalı boşanma" davası açabilmesi için evliliğin en az bir yıl sürmüş olması şartı aranıyor.
Aksi durumda taraflar; kusur ispatı gerektiren ve yıllarca sürebilen "çekişmeli boşanma" davasına mahkum kalıyor. Birkaç ay içinde uyumsuzluk yaşadığını fark eden çiftler, fiilen bitmiş evliliklerinin hukuki birinci yılını doldurmasını bekleyip süre dolar dolmaz mahkemeye başvuruyor.
EKONOMİK KRİZ AİLELERİ NASIL ETKİLEDİ?
2025'te resmi TÜFE'nin yüzde 55 seviyesinde çıkması, alım gücünü eriterek aile içi dinamikleri sarstı. Fahiş kira artışları büyük illerde yaşam maliyetini yükseltti.
Ekonomik şokların evlilik kurumuna üç farklı etkisi gözlemlendi. Faturaların ödenememesi eşler arasında gerilim yarattı. Gençler ev kurma ve düğün maliyetleri nedeniyle evliliği erteledi. Boşanmaları durumunda kira yükünü kaldıramayacak çiftler ise aynı evde yaşamak zorunda kaldı.
TÜRKİYE'DE EVLİLİK YAŞI DEĞİŞTİ
2025'te ortalama ilk evlenme yaşı erkeklerde 28,5'e, kadınlarda 26,0'a çıktı. Erkek ile kadın arasındaki yaş farkı ortalama 2,5 yaşta sabitlendi.
Kadınlarda okuma yazma oranı 2008'deki yüzde 86,9'dan 2024'te yüzde 96,2'ye yükseldi. Eğitimdeki evrenselleşme ve kadınların yükseköğrenime katılımının artması, evlilik kurumunun zamanlamasını ve anlamını köklü şekilde değiştirdi.
