Türkiye Büyük Millet Meclisi bünyesinde kurulan Suça Sürüklenen Çocuklara İlişkin Araştırma Komisyonu, AK Parti İstanbul Milletvekili Pervin Tuba Durgut başkanlığında toplandı. Toplantıya Radyo ve Televizyon Üst Kurulu Başkanı Mehmet Daniş, RTÜK Başkan Yardımcısı Deniz Güler ve Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Başkan Yardımcısı Abdulkerim Gün katıldı. Oturumda gençlerin medya tüketim alışkanlıkları ve dijital platform kullanımlarıyla ilgili kapsamlı veriler paylaşıldı.
Toplantının açılışında konuşan Komisyon Başkanı Durgut, Çekmeköy’de 17 yaşındaki öğrencisi tarafından öldürülen öğretmen Fatma Nur Çelik’i anarak yaşanan olayın toplumda büyük bir endişe yarattığını ifade etti. Durgut, artık yalnızca suça sürüklenen çocuk olgusunun değil, toplumun genel güvenliği ve kamu vicdanının da söz konusu olduğunu belirterek benzer olayların önüne geçebilmek için caydırıcı tedbirlerin alınması gerektiğini söyledi. Komisyonun üç aylık çalışma süresinin 10 Mart’ta dolacağını da hatırlatan Durgut, çalışmaların sürdürülebilmesi için ek süre talep edileceğini açıkladı.
Televizyon izleme alışkanlığı hızla azalıyor
Toplantıda söz alan RTÜK Başkan Yardımcısı Deniz Güler, Türkiye’nin 26 ilinde 15-21 yaş aralığındaki 7 bin 500 gençle yapılan araştırmanın sonuçlarını paylaştı. Güler, gençlerin televizyon izleme sürelerinde belirgin bir düşüş yaşandığını belirtti. Verilere göre 2018 yılında günde ortalama 2 saat 51 dakika televizyon izleyen gençlerin bu süresi 2022’de 1 saat 40 dakikaya, 2025 itibarıyla ise 40 dakikanın altına kadar geriledi.
Buna karşılık dijital platformların kullanımının hızla arttığını vurgulayan Güler, gençlerin yaklaşık yüzde 90’ının sosyal medya kullandığını, her 10 gençten 6’sının ise çeşitli dijital platformlara abonelik yaptığını aktardı. Araştırmaya göre gençlerin sosyal medyada geçirdiği süre günde ortalama 3,5 saate ulaşıyor.
Ailelerden gizlenen sosyal medya hesapları
Araştırmanın en dikkat çekici sonuçlarından biri ise gençlerin sosyal medya hesaplarıyla ilgili oldu. Güler, gençlerin yüzde 90’ının en az bir sosyal medya hesabına sahip olduğunu belirtirken, önemli bir bölümünün ailelerinin bilmediği ikinci bir hesap kullandığını söyledi.
Araştırma sonuçlarına göre gençlerin yüzde 82’sinin ailelerinden gizlediği bir sosyal medya hesabı bulunuyor. Bu durumun ailelerin çocuklar üzerindeki dijital denetimini zorlaştırdığına dikkat çekildi.
Gençler sosyal medya için yaş sınırı istiyor
Toplantıda dijital okuryazarlık konusu da gündeme geldi. Araştırmaya göre gençlerin yüzde 57’sinin dijital okuryazarlık seviyesinin yüksek olduğu değerlendirilirken, yüzde 43’lük kesimin orta veya düşük seviyede kaldığı tespit edildi. Yetkililer bu durumun gençlerin internet ortamında kendilerini koruma becerilerinde eksiklik yaratabileceğine dikkat çekti.
Gençlere yöneltilen “Sosyal medya için yaş sınırı olmalı mı?” sorusuna katılımcıların yüzde 88’i “Evet” yanıtını verdi. Araştırmada ideal yaş sınırı ise ortalama 16 olarak belirlendi. Güler, dünyadaki uygulamaların da benzer şekilde 15-16 yaş aralığında olduğunu belirterek Türkiye’de de bu konuda çalışmalar yürütüldüğünü ifade etti.
İnternette yasa dışı içerik uyarısı
Toplantıda internet ortamındaki yasa dışı içeriklerle mücadele konusu da ele alındı. BTK Başkan Yardımcısı Abdulkerim Gün, ihbar merkezine ulaşan şikayetlerin büyük bölümünün çocukların cinsel istismarı ile yasa dışı bahis ve kumar içerikleriyle ilgili olduğunu söyledi.
Gün, görüntülü görüşme uygulamalarının bazılarının uygunsuz içeriklere zemin hazırlayabildiğini belirterek bu tür uygulamalara yönelik birçok erişim engeli kararı alındığını ifade etti. BTK’nın bu konularda emniyet birimleriyle koordineli şekilde çalıştığını da sözlerine ekledi.
Şiddet içerikleri için yapay zeka denetimi
Toplantıda televizyon yayınlarındaki içerikler de gündeme geldi. Selcan Taşçı, özellikle gündüz kuşağı programlarında ve bazı televizyon içeriklerinde yer alan olumsuz örneklerin toplum üzerinde etkileri konusunda eleştirilerde bulundu.
RTÜK Başkan Yardımcısı Güler ise haber bültenlerinde etik standartların güçlendirilmesi için gazetecilerle ortak çalışmalar yürütüldüğünü söyledi. Ayrıca canlı yayınlanan gündüz kuşağı programlarında ortaya çıkabilecek şiddet içeriklerini anlık olarak tespit edebilmek için yapay zeka destekli denetim sistemlerinin devreye alınmasının planlandığını açıkladı.
